Atom modellerinin tarihsel gelişimine bakarak bu soruyu adım adım inceleyelim:
- A) Dalton atom modeli: John Dalton, atomu içi dolu, bölünemez, berk (katı) küreler olarak tanımlamıştır. Bu modelde atomun büyük kısmının boşluk olduğu fikri bulunmamaktadır.
- B) Thomson atom modeli: J.J. Thomson, elektronu keşfettikten sonra atomu "üzümlü kek" modeline benzetmiştir. Bu modelde atom, pozitif yüklü bir küre olup, negatif yüklü elektronlar bu kürenin içine rastgele dağılmıştır. Bu model de atomun büyük kısmının boşluk olduğunu öne sürmez, aksine atomun homojen bir yapıya sahip olduğunu varsayar.
- C) Rutherford atom modeli: Ernest Rutherford ve öğrencileri, altın levha deneyi (alfa parçacıkları saçılması deneyi) ile atomun yapısı hakkında önemli bulgular elde ettiler. Bu deneyde, alfa parçacıklarının çoğunun altın levhadan sapmadan geçtiğini, çok azının saptığını ve daha da azının geri yansıdığını gözlemlediler. Bu gözlemler sonucunda Rutherford, atomun merkezinde çok küçük, yoğun ve pozitif yüklü bir çekirdek olduğunu ve elektronların bu çekirdeğin etrafında boşlukta dolandığını öne sürdü. Böylece, atomun büyük kısmının aslında boşluk olduğu fikri ilk kez Rutherford atom modelinde ortaya atılmıştır.
- D) Bohr atom modeli: Niels Bohr, Rutherford modelindeki bazı eksiklikleri gidermek için kendi modelini geliştirdi. Bu modelde elektronların belirli enerji seviyelerinde (yörüngelerde) bulunduğunu ve bu yörüngelerde enerji kaybetmeden dolandığını belirtti. Bohr modeli, atomun boşluklu yapısını kabul etse de, bu fikri ilk kez ortaya atan model değildir; Rutherford'un temel fikrini geliştirmiştir.
- E) Modern atom modeli (Kuantum Mekaniksel Model): Bu model, elektronların belirli yörüngelerde değil, olasılık bölgelerinde (elektron bulutu) bulunduğunu söyler. Atomun büyük kısmının boşluk olduğu fikri bu modelde de geçerlidir, ancak bu fikir Rutherford'un deneyleriyle başlamıştır.
Bu açıklamalar ışığında, atomun büyük kısmının boşluk olduğu fikri ilk kez Rutherford atom modelinde ortaya atılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
