Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden, verilen cümlelerden hangisinde olumsuzluk ekinin kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle Türkçede olumsuzluk ekinin ne olduğunu hatırlayalım:
- Türkçede fiillere (eylemlere) olumsuzluk anlamı katan ek genellikle -mA / -mE ekidir. Bu ek, fiil kök veya gövdesine gelerek eylemin yapılmadığını, gerçekleşmediğini ifade eder.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bugün hava çok güzel.
- Bu cümlede "güzel" kelimesi bir sıfattır ve yüklem görevindedir (gizli bir "dir" ekiyle). Cümlede herhangi bir fiil ve dolayısıyla "-mA / -mE" olumsuzluk eki bulunmamaktadır. Cümle olumlu bir anlam taşımaktadır.
- B) Kitabı okumadım.
- Bu cümlede fiil "okumak"tır. Fiilin kökü "oku-"dur. "Oku-" fiiline "-ma-" eki gelerek "okuma-" şeklini almıştır. Buradaki "-ma-" eki, eylemin yapılmadığını, yani olumsuz olduğunu gösteren olumsuzluk ekidir. Ardından geçmiş zaman eki "-dı" ve şahıs eki "-m" gelmiştir. Bu cümle olumsuz bir cümledir.
- C) Yarın okula gideceğim.
- Bu cümlede fiil "gitmek"tir. Fiilin kökü "git-"tir. "Gideceğim" kelimesinde gelecek zaman eki "-ecek" ve şahıs eki "-im" bulunmaktadır. Cümlede herhangi bir "-mA / -mE" olumsuzluk eki yoktur. Cümle olumlu bir anlam taşımaktadır.
- D) Çiçekler çok güzel kokuyor.
- Bu cümlede fiil "kokmak"tır. Fiilin kökü "koku-"dur. "Kokuyor" kelimesinde şimdiki zaman eki "-yor" bulunmaktadır. Cümlede herhangi bir "-mA / -mE" olumsuzluk eki yoktur. Cümle olumlu bir anlam taşımaktadır.
İncelemelerimiz sonucunda, "-mA / -mE" olumsuzluk ekinin sadece B seçeneğindeki "okumadım" kelimesinde kullanıldığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
