Erzurum Kongresi'nde alınan kararlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Manda ve himaye kabul edilemez.
B) Saltanat hemen kaldırılmalıdır.
C) Cumhuriyet ilan edilmelidir.
D) İstanbul başkent olmalıdır.
Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek Erzurum Kongresi'nin önemini ve aldığı kararları daha iyi anlayalım.
- Erzurum Kongresi'nin Önemi: Erzurum Kongresi, 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanmış, Milli Mücadele'nin ilk önemli adımlarından biridir. Özellikle Doğu Anadolu'daki işgallere karşı direnişi örgütlemek ve ulusal bağımsızlık ruhunu pekiştirmek amacıyla düzenlenmiştir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Manda ve himaye kabul edilemez. Bu karar, Erzurum Kongresi'nin en temel ve en önemli kararlarından biridir. "Manda ve himaye", bir devletin başka bir güçlü devletin koruması altına girmesi anlamına gelir. Kongre, tam bağımsızlık ilkesini benimseyerek, hiçbir devletin himayesi veya mandası altına girilmeyeceğini açıkça ilan etmiştir. Bu karar, Misak-ı Milli'nin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinin temelini oluşturur. Bu nedenle, bu seçenek doğrudur.
- B) Saltanat hemen kaldırılmalıdır. Erzurum Kongresi'nin toplandığı dönemde, Osmanlı saltanatı hala varlığını sürdürmekteydi. Kongre'nin öncelikli amacı, vatanın işgalden kurtarılması ve ulusal bağımsızlığın sağlanmasıydı. Saltanatın kaldırılması fikri, bu dönemde henüz gündemde değildi ve çok daha sonra, 1922 yılında gerçekleşmiştir. Bu nedenle, bu seçenek yanlıştır.
- C) Cumhuriyet ilan edilmelidir. Cumhuriyetin ilanı fikri, Milli Mücadele'nin ilerleyen safhalarında, özellikle zafer kazanıldıktan sonra ortaya çıkmış ve 1923 yılında gerçekleşmiştir. Erzurum Kongresi'nde böyle bir karar alınmamıştır. Kongre'nin odak noktası, mevcut vatan topraklarının bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumaktı. Bu nedenle, bu seçenek yanlıştır.
- D) İstanbul başkent olmalıdır. İstanbul, Osmanlı Devleti'nin zaten başkentiydi. Erzurum Kongresi'nde başkent değişikliği veya İstanbul'un başkent olması gerektiği gibi bir konu gündeme gelmemiştir. Başkent meselesi, Ankara'nın yeni devletin başkenti olmasıyla ilgili tartışmalarla çok daha sonra ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Erzurum Kongresi'nde alınan kararlardan birinin "Manda ve himaye kabul edilemez" olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
