Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Dünya'ya ulaşan bir gök cismi parçasının adını ve kökenini anlamamız isteniyor. Gök cisimlerinin farklı evreleri ve isimleri vardır. Şimdi bu kavramları adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, soruda bahsedilen göktaşı (meteorite) nedir? Göktaşı, uzaydan gelip Dünya atmosferinden geçerek yeryüzüne ulaşmayı başaran katı bir cisimdir.
- Uzayda serbestçe dolaşan, genellikle bir asteroitten veya kuyruklu yıldızdan kopmuş, küçük kaya veya metal parçalarına meteoroid denir. Bunlar henüz Dünya atmosferine girmemiş cisimlerdir.
- Bir meteoroid Dünya atmosferine girdiğinde, atmosferdeki gazlarla sürtünme nedeniyle ısınır ve yanmaya başlar. Bu yanma sırasında gökyüzünde gördüğümüz parlak ışık izine meteor denir. Halk arasında "akan yıldız" veya "kayan yıldız" olarak bilinir.
- Eğer bu meteoroid, atmosferdeki yanma sürecini tamamlayıp tamamen yok olmaz ve bir kısmı yeryüzüne düşerse, işte o düşen parçaya göktaşı (meteorite) adını veririz.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Asteroit: Asteroitler, genellikle Mars ve Jüpiter yörüngeleri arasında bulunan, gezegenlerden daha küçük, düzensiz şekilli kayaçlardır. Bir asteroit doğrudan Dünya'ya ulaşan bir parça değildir; ancak asteroitlerden kopan küçük parçalar meteoroidlere dönüşebilir.
- B) Meteor: Bir göktaşı (meteorite), aslında atmosferde ışık saçan bir meteor haline gelmiş olan cismin Dünya'ya ulaşan kalan parçasıdır. Yani, bir meteoroid atmosferde meteor olarak gözlemlenir ve eğer bu süreçten sağ çıkarsa, yeryüzüne göktaşı olarak düşer. Bu nedenle, göktaşı, meteorun Dünya'ya ulaşan parçasıdır.
- C) Kuyruklu yıldız: Kuyruklu yıldızlar, buz, toz ve kayaçlardan oluşan, Güneş'e yaklaştıkça buharlaşarak parlak bir kuyruk oluşturan gök cisimleridir. Göktaşları genellikle kuyruklu yıldızların parçaları değildir, ancak kuyruklu yıldızlardan kopan küçük parçacıklar meteor yağmurlarına neden olabilir.
- D) Gezegen: Gezegenler, Güneş etrafında belirli bir yörüngede dönen, kendi kütleçekimiyle küresel bir şekil almış ve yörüngesini temizlemiş büyük gök cisimleridir. Bir gezegenin parçası Dünya'ya göktaşı olarak ulaşmaz.
Bu açıklamalara göre, Dünya'ya ulaşan bir göktaşı, atmosferde gözlemlediğimiz bir meteorun yeryüzüne düşen kısmıdır.
Cevap B seçeneğidir.
