Teşri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Teşri hüküm koyma demektir
B) Teşri yetkisi sadece Allah'a aittir
C) Peygamberler teşri yapabilir
D) Herkes teşri yapabilir
Sevgili öğrenciler, bu soruda "Teşri" kavramını ve bu kavramla ilgili doğru ve yanlış ifadeleri anlamamız isteniyor. Teşri, genel olarak hüküm koyma, yasa yapma anlamına gelir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Teşri hüküm koyma demektir: Bu ifade doğrudur. Teşri kelimesi, Arapça kökenli olup "şeriat koyma, yasa yapma, hüküm belirleme" anlamlarına gelir. Bir konuda kural veya ilke belirlemek teşri faaliyetidir.
- B) Teşri yetkisi sadece Allah'a aittir: Bu ifade de doğrudur. İslam inancına göre, evrensel ve mutlak hükümler koyma, yani temel yasaları belirleme yetkisi yalnızca Allah'a aittir. Bu, "teşri-i asli" olarak adlandırılır. Allah, Kuran aracılığıyla ve peygamberleri vasıtasıyla insanlık için yol gösterici hükümler koymuştur.
- C) Peygamberler teşri yapabilir: Bu ifade de doğrudur, ancak belirli bir çerçevede. Peygamberler, Allah'tan aldıkları vahiy doğrultusunda, Allah'ın koyduğu temel hükümlerin açıklayıcısı ve uygulayıcısıdırlar. Ayrıca, Allah'ın izni ve yönlendirmesiyle, toplumun ihtiyaçlarına göre ikincil (fer'i) hükümler de koyabilirler. Peygamberlerin sünneti, bu tür teşri faaliyetlerinin bir sonucudur ve ilahi bir kaynaktan beslenir. Yani, peygamberler bağımsız olarak değil, Allah'ın emri ve rehberliği altında teşri yaparlar.
- D) Herkes teşri yapabilir: Bu ifade yanlıştır. Teşri, yani hüküm koyma yetkisi, yukarıda açıklandığı gibi, mutlak anlamda Allah'a, O'nun izniyle de peygamberlere aittir. Sıradan insanlar, kendi başlarına, herkesi bağlayacak evrensel ve dini hükümler koyma yetkisine sahip değildir. Toplumlar kendi içinde yasalar çıkarabilirler ancak bu, dini anlamdaki "teşri" kavramından farklıdır ve ilahi bir bağlayıcılığı yoktur. Dolayısıyla, "herkes teşri yapabilir" demek doğru değildir.
Bu durumda, teşri ile ilgili yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
