TYT Türkçe Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Yan Anlam Test 1

'Tatlı' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Tatlı bir elma yedim öğle yemeğinde.
B) Tatlı su kaynakları giderek azalıyor.
C) Tatlı bir rüyadan uyandı sabahleyin.
D) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
E) Tatlı bir kurabiye yapmayı planlıyor.

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek, "mecaz anlam" konusunu daha iyi anlamanıza yardımcı olacağım. Unutmayın, her adımda dikkatli olmak ve anlamları sorgulamak çok önemli.

Mecaz Anlam Nedir?

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle bir benzetme veya ilişkilendirme yoluyla oluşur. Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Tatlı bir elma yedim öğle yemeğinde.

Bu cümlede "tatlı" kelimesi, elmanın tadının şekerli olduğunu belirtiyor. Yani kelime gerçek anlamında kullanılmış. Elma gerçekten tatlı olabilir.

• B) Tatlı su kaynakları giderek azalıyor.

"Tatlı su" ifadesi, içilebilir, tuzlu olmayan suyu ifade eder. Burada da "tatlı" kelimesi gerçek anlamında kullanılıyor.

• C) Tatlı bir rüyadan uyandı sabahleyin.

Bu cümlede "tatlı" kelimesi, rüyanın hoş, güzel olduğunu ifade ediyor. Ancak rüyanın tadı gerçekten tatlı değil. Burada "tatlı" kelimesi gerçek anlamının dışında, hoşnutluk veren anlamında kullanılmış gibi duruyor. Ama tam olarak mecaz değil, daha çok nitelik belirtiyor.

• D) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.

İşte bu cümle çok önemli! Burada "tatlı dil", gerçekten şekerli bir dil anlamına gelmiyor. Aksine, güzel, etkileyici, ikna edici konuşmayı ifade ediyor. Yani "tatlı" kelimesi burada tamamen mecaz anlamda kullanılmış. Çünkü dilin tadı olmaz, konuşmanın etkisinden bahsediliyor.

• E) Tatlı bir kurabiye yapmayı planlıyor.

Bu cümlede "tatlı" kelimesi, kurabiyenin tadının şekerli olacağını belirtiyor. Tıpkı elma örneğinde olduğu gibi, kelime gerçek anlamında kullanılmış.

Sonuç

Gördüğünüz gibi, "tatlı" kelimesi D seçeneğinde gerçek anlamının dışında, bambaşka bir kavramı ifade etmek için kullanılmış. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir