Prut Antlaşması, hangi antlaşma ile sona ermiştir?
A) Edirne Antlaşması (1713)
B) Küçük Kaynarca Antlaşması
C) Berlin Antlaşması
D) Lozan Antlaşması
Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, öncelikle Prut Antlaşması'nın ne olduğunu ve hangi dönemde imzalandığını hatırlamamız gerekiyor. Ardından, seçeneklerdeki diğer antlaşmaların tarihlerini ve içeriklerini gözden geçirerek doğru cevaba ulaşabiliriz.
- Prut Antlaşması (1711): Bu antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu ile Rus Çarlığı arasında 1711 yılında, Prut Savaşı'nın ardından imzalanmıştır. Osmanlı Devleti, bu savaşta Rusya'ya karşı önemli bir zafer kazanmış ve bu antlaşma ile Azak Kalesi'ni geri almış, Rusya'nın Karadeniz'deki ve Lehistan (Polonya) üzerindeki etkisini sınırlamayı hedeflemiştir. Ayrıca, İsveç Kralı XII. Karl'ın Osmanlı topraklarından güvenli geçişi gibi maddeler de içermekteydi.
- Edirne Antlaşması (1713): Prut Antlaşması'nın bazı maddelerinin uygulanmasında yaşanan aksaklıklar ve Rusya'nın tam olarak uymaması nedeniyle, iki devlet arasında yeni görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda 1713 yılında Edirne Antlaşması imzalanmıştır. Edirne Antlaşması, aslında Prut Antlaşması'nın hükümlerini teyit eden, bazı maddelerini daha netleştiren ve uygulanmasını sağlayan tamamlayıcı bir antlaşmadır. Yani Prut Antlaşması'nın getirdiği düzenlemeler, Edirne Antlaşması ile kesinlik kazanmış ve yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle, Prut Antlaşması'nın "sona ermesi" veya "teyit edilmesi" Edirne Antlaşması ile olmuştur.
- Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Bu antlaşma, Prut Antlaşması'ndan çok daha sonra, 1774 yılında Osmanlı-Rus savaşlarının ardından imzalanmıştır. Kırım'ın bağımsızlığını, Rusya'nın Karadeniz'de serbest ticaret hakkını ve Ortodoksların koruyuculuğunu içermesiyle Osmanlı için ağır sonuçları olan, farklı bir dönemin antlaşmasıdır.
- Berlin Antlaşması (1878): Bu antlaşma, 93 Harbi (Osmanlı-Rus Savaşı) sonrası 1878 yılında imzalanmış olup, Balkanlardaki birçok devletin bağımsızlığını veya özerkliğini tanıyan, Osmanlı'nın büyük toprak kayıplarını tescilleyen çok daha geç bir antlaşmadır.
- Lozan Antlaşması (1923): Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı sonrası 1923 yılında imzalanmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alandaki varlığını ve sınırlarını belirleyen, bambaşka bir döneme ait, modern Türkiye'nin kuruluş belgesi niteliğindeki bir antlaşmadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Prut Antlaşması'nın hükümlerini kesinleştiren ve tamamlayan antlaşma 1713 tarihli Edirne Antlaşması'dır.
Cevap A seçeneğidir.
