Hangi muharebe sonrasında İngiltere, TBMM ile Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı imzalamak zorunda kalmıştır?
A) Birinci İnönü Muharebesi
B) İkinci İnönü Muharebesi
C) Sakarya Meydan Muharebesi
D) Büyük Taarruz
E) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Sevgili öğrenciler, bu soruda Kurtuluş Savaşı'mızın önemli dönüm noktalarından birini ve uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisini anlamamız isteniyor. Hangi muharebenin İngiltere'yi Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı imzalamaya zorladığını bulalım.
- Öncelikle, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın ne anlama geldiğini hatırlayalım. Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını sona erdiren ve Lozan Barış Antlaşması'na giden yolu açan çok önemli bir diplomatik adımdır. İtilaf Devletleri (başta İngiltere) ile TBMM Hükümeti arasında imzalanmıştır.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Birinci İnönü Muharebesi: Bu muharebe, düzenli ordumuzun ilk zaferiydi ve hem ulusal hem de uluslararası alanda büyük yankı uyandırdı. Ancak tek başına İngiltere'yi ateşkes imzalamaya zorlayacak kadar kapsamlı bir zafer değildi. Daha çok moral ve tanınma açısından önemliydi.
- B) İkinci İnönü Muharebesi: Birinci İnönü'nün devamı niteliğinde, düzenli ordumuzun kazandığı bir başka savunma zaferidir. Bu zaferler ordumuzun gücünü gösterse de, savaşın genel gidişatını tamamen değiştirecek ve İtilaf Devletleri'ni masaya oturtacak son darbe değildi.
- C) Sakarya Meydan Muharebesi: Bu muharebe, Türk Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biridir. Yunan ordusunun Ankara'ya ilerleyişini durdurmuş ve taarruz gücünü kırmıştır. Mustafa Kemal Paşa'ya Mareşallik rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir. Ancak bu zafer, Yunan ordusunu tamamen Anadolu'dan atmamış, sadece savunma hattımızı güçlendirmiştir. İngiltere'yi doğrudan ateşkes masasına oturtacak son askeri hamle değildi.
- E) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri: Bu muharebeler, Türk ordusunun geri çekilmek zorunda kaldığı, hatta Meclis'te büyük tartışmalara yol açan bir dizi yenilgidir. Dolayısıyla bu muharebelerin ardından İngiltere'nin ateşkes imzalaması söz konusu olamaz.
- D) Büyük Taarruz: Bu muharebe, Türk Kurtuluş Savaşı'nın son ve en büyük askeri harekatıdır. 26 Ağustos 1922'de başlayan ve Dumlupınar Meydan Muharebesi ile doruğa ulaşan bu taarruz sonucunda Yunan ordusu tamamen dağıtılmış, İzmir kurtarılmış ve Anadolu'dan atılmıştır. Türk ordusunun kazandığı bu ezici zafer, İtilaf Devletleri'ni (özellikle İngiltere'yi) büyük bir şok ve endişeye sevk etmiştir. Türk ordusunun Çanakkale ve İstanbul Boğazları'na doğru ilerlemesi, İngiltere'yi doğrudan bir çatışma riskine sokmuş ve diplomatik yollarla bir çözüm bulmaya zorlamıştır. İşte bu askeri başarı, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının temel nedenidir.
Bu bilgiler ışığında, İngiltere'yi TBMM ile Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı imzalamak zorunda bırakan muharebe, Kurtuluş Savaşı'mızın son ve kesin zaferi olan Büyük Taarruz'dur.
Cevap D seçeneğidir.
