Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre çocukların eğitim hakkı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) İlköğretim tüm çocuklar için zorunlu ve ücretsiz olmalıdır
B) Ortaöğretim sistemleri her çocuğa açık olmalıdır
C) Yükseköğretim sadece başarılı öğrencilere sağlanmalıdır
D) Okul disiplin yöntemleri çocuğun insan haklarına saygılı olmalıdır
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (BMÇHS), çocukların eğitim hakkını güvence altına alan önemli bir uluslararası belgedir. Bu sözleşmenin 28. maddesi, eğitim hakkını detaylı bir şekilde ele alır. Şimdi, seçenekleri bu madde ışığında inceleyelim:
- A) İlköğretim tüm çocuklar için zorunlu ve ücretsiz olmalıdır: Bu ifade, BMÇHS'nin 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde açıkça belirtilmiştir. Sözleşme, ilköğretimin herkes için zorunlu ve parasız olmasını öngörür. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- B) Ortaöğretim sistemleri her çocuğa açık olmalıdır: BMÇHS'nin 28. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, ortaöğretimin çeşitli biçimlerinin geliştirilmesini, her çocuğa açık ve erişilebilir kılınmasını ve parasız eğitim sağlanması ve mali yardım yapılması gibi uygun önlemlerin alınmasını ister. Bu ifade de doğrudur.
- C) Yükseköğretim sadece başarılı öğrencilere sağlanmalıdır: BMÇHS'nin 28. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, yükseköğretimin "kapasiteye göre herkese açık olmasını" belirtir. Burada önemli olan "kapasiteye göre" ifadesidir. Bu, yükseköğretimin sadece "başarılı" olarak tanımlanan belirli bir gruba değil, bireyin yetenek ve kapasitesine uygun olarak herkese açık olması gerektiğini vurgular. "Sadece başarılı öğrencilere" ifadesi, sözleşmenin kapsayıcılık ilkesine aykırıdır ve yükseköğretimin erişilebilirliğini kısıtlar. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- D) Okul disiplin yöntemleri çocuğun insan haklarına saygılı olmalıdır: BMÇHS'nin 28. maddesinin 2. fıkrası, taraf devletlerin okul disiplininin, çocuğun insanlık onuruna saygılı ve bu Sözleşme'ye uygun bir biçimde uygulanmasını sağlamak için her türlü uygun önlemi alacağını belirtir. Bu ifade de doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre yanlış olan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
