Türkiye'nin farklı bölgelerinde çıkarılan madenler ve bu madenlere bağlı olarak gelişen sanayi kolları düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Batman - Petrol rafinerisi
B) Kütahya - Seramik sanayi
C) Artvin - Çay işleme
D) Murgul - Bakır işleme
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye'nin farklı bölgelerindeki madenler ve bu madenlere bağlı olarak gelişen sanayi kolları arasındaki ilişkileri doğru anlamamız gerekiyor. Özellikle "madenler" kelimesine dikkat ederek, her seçeneği tek tek inceleyelim:
- A) Batman - Petrol rafinerisi: Batman, Türkiye'nin önemli petrol üretim merkezlerinden biridir. Petrol, yer altından çıkarılan bir maden türüdür (fosil yakıt madeni). Çıkarılan petrolün işlenerek benzin, motorin gibi ürünlere dönüştürüldüğü tesislere petrol rafinerisi denir. Dolayısıyla, Batman'da petrol çıkarılmasına bağlı olarak petrol rafinerisinin gelişmesi doğru bir eşleştirmedir.
- B) Kütahya - Seramik sanayi: Kütahya, zengin kil ve kaolin yataklarına sahip bir ilimizdir. Kil ve kaolin, seramik ve porselen üretiminde kullanılan temel hammaddelerdir ve yer altından çıkarılan madenlerdir. Bu madenlerin varlığı sayesinde Kütahya'da seramik sanayisi oldukça gelişmiştir. Bu eşleştirme de doğrudur.
- C) Artvin - Çay işleme: Artvin, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan bir ilimizdir. Bu bölge, iklim koşulları nedeniyle çay tarımı için oldukça elverişlidir ve Türkiye'nin önemli çay üretim merkezlerinden biridir. Çay, tarım ürünüdür, yani topraktan yetiştirilir. Maden değildir. Soru, "madenler ve bu madenlere bağlı olarak gelişen sanayi kolları" üzerine kurulu olduğu için, çay işleme sanayisi madencilik faaliyetine değil, tarımsal faaliyete dayanır. Bu nedenle bu eşleştirme, sorunun bağlamına göre yanlıştır.
- D) Murgul - Bakır işleme: Murgul, Artvin iline bağlı bir ilçedir ve Türkiye'nin önemli bakır maden yataklarına ev sahipliği yapar. Bakır, yer altından çıkarılan değerli bir madendir. Murgul'da çıkarılan bakırın işlenerek farklı ürünlere dönüştürülmesi, doğrudan madencilik faaliyetine bağlı bir sanayi koludur. Bu eşleştirme doğrudur.
Yukarıdaki analizler sonucunda, Artvin'deki çay işleme sanayisinin madencilik değil, tarımsal faaliyetlere dayandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, soruda verilen "madenler ve bu madenlere bağlı olarak gelişen sanayi kolları" kriterine uymayan seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
