🎓 KPSS Cümlede anlam Test 1 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, "KPSS Cümlede Anlam Test 1" genellikle cümleler arasındaki ilişkileri, yargıları ve anlatım özelliklerini yorumlama becerinizi ölçer. Bu testte başarılı olmak için cümlelerin temel anlam özelliklerini ve birbirleriyle kurdukları bağlantıları iyi kavramak önemlidir.
📌 Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) Cümleleri
Bu tür cümlelerde, bir eylemin veya durumun gerçekleşme nedeni belirtilir. Bir olayın niçin olduğunu açıklar.
- Eylem veya durumun gerçekleşme sebebi açıkça bellidir.
- "İçin, -den dolayı, -dığı için, çünkü, zira" gibi bağlaçlarla kurulabilir.
- Örnek: "Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu." (Piknik neden iptal oldu? Yağmur yağdığı için.)
💡 İpucu: Cümleye "Niçin?" veya "Neden?" sorusunu sorduğunuzda cevap alabiliyorsanız, o cümle neden-sonuç ilişkisi taşır.
📌 Amaç-Sonuç Cümleleri
Bu cümlelerde, bir eylemin hangi amaçla yapıldığı ifade edilir. Henüz gerçekleşmemiş bir hedefi belirtir.
- Eylemin yapılmasındaki gaye veya hedef anlatılır.
- "Amacıyla, diye, için, üzere" gibi kelimelerle kurulabilir.
- Örnek: "Sınavı kazanmak için çok çalışıyor." (Ne amaçla çalışıyor? Sınavı kazanmak için.)
⚠️ Dikkat: Amaç-sonuç ile neden-sonuç cümleleri sıkça karıştırılır. Amaç-sonuçta eylem henüz gerçekleşmemiştir, bir hedef vardır. Neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiştir ve sebebi bellidir.
📌 Koşul-Sonuç (Şart-Sonuç) Cümleleri
Bir olayın gerçekleşmesinin, başka bir olayın gerçekleşmesine bağlı olduğunu bildiren cümlelerdir.
- Eylemin gerçekleşmesi bir şarta bağlanmıştır.
- Genellikle "-se, -sa" ekleriyle, "ancak, üzere, yeter ki" gibi kelimelerle kurulur.
- Örnek: "Hava güzel olursa pikniğe gideriz." (Pikniğe gitmemizin şartı ne? Havanın güzel olması.)
📌 Karşılaştırma Cümleleri
Birden fazla varlık, kavram, durum ya da olayın benzerliklerini veya farklılıklarını ortaya koyan cümlelerdir.
- "Daha, en, kadar, gibi, farklı olarak, oysa" gibi kelimeler kullanılır.
- Örnek: "Bu kitap diğerine göre daha sürükleyiciydi." (İki kitap sürükleyicilik açısından karşılaştırılıyor.)
- Örnek: "Ali de Ayşe kadar çalışkandır." (Ali ve Ayşe çalışkanlık açısından karşılaştırılıyor.)
📌 Tanım Cümleleri
Bir kavramın veya varlığın ne olduğunu açıklayan, onun ayırt edici özelliklerini belirten cümlelerdir.
- "Bu nedir?" veya "Bu kimdir?" sorularına cevap verir.
- Genellikle "dır, -dir" ekleriyle biter.
- Örnek: "Edebiyat, duygu ve düşüncelerin dil aracılığıyla estetik bir şekilde ifade edilmesidir." (Edebiyatın ne olduğu tanımlanıyor.)
📌 Öznel ve Nesnel Yargılar
Yargının kişiden kişiye değişip değişmediğiyle ilgilidir.
- Öznel Yargı: Kişisel görüş, duygu veya beğeniyi ifade eder. Kanıtlanamaz, herkese göre değişebilir.
- Örnek: "En güzel mevsim ilkbahardır."
- Nesnel Yargı: Kişisel görüş içermez, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir. Herkes için aynıdır.
- Örnek: "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır."
💡 İpucu: Bir cümlenin öznel mi nesnel mi olduğunu anlamak için "Bu bilgi kanıtlanabilir mi?" veya "Herkes bu konuda aynı şeyi düşünür mü?" diye sorun.
📌 Doğrudan ve Dolaylı Anlatım
Bir başkasının sözünü aktarma biçimidir.
- Doğrudan Anlatım: Birinin sözünü hiç değiştirmeden, olduğu gibi aktarmaktır. Genellikle tırnak içinde ("...") veya virgülle belirtilir.
- Örnek: Öğretmen, "Yarınki sınav çok önemli," dedi.
- Dolaylı Anlatım: Birinin sözünü kendi cümlelerimizle, anlamını bozmadan aktarmaktır. Genellikle "-dığını, -diğini, -eceğini, -acağını" gibi eklerle biter.
- Örnek: Öğretmen, yarınki sınavın çok önemli olduğunu söyledi.
📌 Üslup (Biçem) ve İçerik (Konu)
Bir eserin veya yazarın anlatım özelliklerini ve neyi ele aldığını belirtir.
- Üslup (Biçem): Bir yazarın eserini yazarken kullandığı dil ve anlatım özellikleridir. "Nasıl anlatmış?" sorusuna cevap verir.
- Örnek: "Yazar, eserinde sade ve akıcı bir dil kullanmış."
- İçerik (Konu): Bir eserin neyi anlattığı, konusudur. "Neyi anlatmış?" sorusuna cevap verir.
- Örnek: "Roman, Kurtuluş Savaşı yıllarındaki bir ailenin dramını anlatıyor."
⚠️ Dikkat: Üslup, anlatım şekliyle; içerik ise anlatılan şeyle ilgilidir. Bu ayrımı iyi yapmak, sorularda doğru cevaba ulaşmanızı sağlar.
📝 Cümleden Çıkarılabilecek/Çıkarılamayacak Yargılar
Bu tür sorularda verilen cümlenin anlamını doğru bir şekilde yorumlamak esastır.
- Verilen cümleyi çok dikkatli okuyun ve ana fikri belirleyin.
- Seçenekleri tek tek değerlendirin ve cümlede doğrudan veya dolaylı olarak bahsedilen bir yargı olup olmadığını kontrol edin.
- Kendi yorumunuzu veya ek bilginizi katmayın; sadece cümledeki bilgiye sadık kalın.
- "Kesinlikle, mutlaka, yalnızca" gibi abartılı ifadeler içeren seçeneklere karşı dikkatli olun.
📝 Cümle Tamamlama ve Oluşturma
Bu bölümde, anlam bütünlüğünü ve mantıksal akışı sağlayacak şekilde cümleleri tamamlamanız veya doğru sıralamanız istenir.
- Cümlenin başını veya sonunu tamamlarken, anlam ve dil bilgisi açısından en uygun ifadeyi seçin.
- Cümle oluşturma sorularında, verilen sözcük veya ifadelerden anlamlı ve kurallı bir cümle kurmaya çalışın.
- Zamirler (o, bu), bağlaçlar (ama, çünkü, ve) ve zaman ifadeleri (önce, sonra) gibi ipuçlarını takip ederek sıralamayı doğru yapın.
- Oluşturduğunuz veya tamamladığınız cümleyi baştan sona okuyarak anlam akışını kontrol edin.
