Sevgili öğrenciler, bu ders notu "Büyük harflerin kullanımı 9. sınıf Test 1" testinde karşılaşacağınız temel kuralları sade ve anlaşılır bir şekilde özetlemektedir. Büyük harflerin doğru kullanımı, yazılı anlatımımızın temel taşlarından biridir; bu kurallara dikkat ederek hem yazım yanlışlarını azaltacak hem de metinlerinizin daha anlaşılır olmasını sağlayacaksınız.
Her cümlenin başlangıcı ve özel isimler büyük harfle yazılır. Bu, Türkçe yazım kurallarının en temel ve en sık karşılaşılan maddesidir.
Örnek: Bugün hava çok güzeldi.
Örnek: Mehmet Akif Ersoy, Ayşe Yılmaz
Örnek: Doktor Asım Bey, Nene Hatun, Öğretmen Zeynep Hanım
Örnek: Fındık (köpek), Minnoş (kedi)
Örnek: Türk, Alman, İngiliz, Oğuzlar
Örnek: Türkçe, Arapça, İngilizce
Örnek: İslamiyet, Hristiyanlık, Müslüman, Hristiyan
Örnek: Türkiye Cumhuriyeti, Alman Federal Cumhuriyeti
⚠️ Dikkat: Akrabalık bildiren kelimeler (teyze, amca, hala, dayı) özel adın yerine kullanılmadıkça küçük harfle başlar. Ancak lakap yerine kullanılırsa büyük harfle başlar.
Örnek: Ayşe teyzem geldi. (küçük) / Nene Hatun büyük bir kahramandı. (büyük)
Kıta, bölge, il, ilçe, köy, mahalle, cadde, sokak, meydan, dağ, ova, deniz, göl, nehir gibi yer adları büyük harfle başlar.
Örnek: Asya, Marmara Bölgesi, Ankara, Çankaya, Sincan
Örnek: Kızılay Meydanı, Ziya Gökalp Bulvarı, Atürk Caddesi, Gül Sokağı
Örnek: Çankaya Köşkü, Topkapı Sarayı, Galata Kulesi, Anıtkabir
Örnek: Ağrı Dağı, Tuz Gölü, Çanakkale Boğazı, Fırat Nehri
💡 İpucu: Yön adları (doğu, batı, kuzey, güney) bir yer adından önce geldiğinde büyük, sonra geldiğinde küçük harfle yazılır.
Örnek: Kuzey Anadolu (büyük) / Anadolu'nun kuzeyi (küçük)
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları ile bayram ve özel gün adları büyük harfle başlar.
Örnek: 29 Ekim 1923 Cumartesi, 19 Mayıs 2024
Örnek: Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, Cumhuriyet Bayramı, Öğretmenler Günü
⚠️ Dikkat: Sayısal bir tarih belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle yazılır.
Örnek: Her yıl mayıs ayında piknik yaparız. (küçük)
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik eseri vb.) her kelimesi büyük harfle başlar.
Örnek: Sefiller, Varlık Dergisi, Milliyet Gazetesi
Örnek: Hürriyet gazetesi, Türk Dili dergisi
Örnek: Medeni Kanun, Telifsiz Eserler Yönetmeliği
💡 İpucu: Kitap, makale vb. başlıklarda yer alan "ve, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de" bağlaçları ile "mı, mi, mu, mü" soru ekleri küçük harfle yazılır. Ancak başlığın tamamı büyük harfle yazılırsa bu kelimeler de büyük yazılır.
Örnek: Leyla ile Mecnun / LEYLA İLE MECNUN
Kurum, kuruluş ve iş yeri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Çankaya Belediyesi, Milli Eğitim Bakanlığı
Örnek: Türk Dil Kurumunun (doğru), Türk Dil Kurumu'nun (yanlış)
Levhalar ve tabelalardaki yazılar ile mektup ve resmî yazışmalardaki hitaplar büyük harfle başlar.
Örnek: Giriş, Çıkış, Vezne, Doktor, Otobüs Durağı
Örnek: Sevgili Öğrenciler, Değerli Yöneticiler, Sayın Başkan
📝 Ek Bilgi: Para birimleri küçük harfle başlar. (lira, dolar, avro)
Bu kuralları dikkatlice gözden geçirerek testte başarılı olacağınıza inanıyorum. Başarılar dilerim!