20 tane geçişsiz fiil cümleleri Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçişsiz bir fiil kullanılmıştır?

A) Çocuk, parkta neşeyle koştu.
B) Annem, akşam yemeği için lezzetli bir pasta yaptı.
C) Öğretmen, öğrencilere yeni konular anlattı.
D) Bahçıvan, bahçedeki çiçekleri suladı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda geçişsiz fiilin ne olduğunu ve cümlelerde nasıl tespit edildiğini adım adım inceleyeceğiz. Bir fiilin geçişli mi yoksa geçişsiz mi olduğunu anlamak için fiile "neyi?" veya "kimi?" sorularını sorarız. Eğer bu sorulara cevap alabiliyorsak fiil geçişlidir, alamıyorsak geçişsizdir.

• Geçişsiz Fiil Nedir?
  Geçişsiz fiiller, bir nesneye ihtiyaç duymayan, yani eylemin doğrudan bir nesne üzerinde gerçekleşmediği fiillerdir. Eylemi yapan özne, eylemden doğrudan etkilenen bir nesneye sahip değildir. Bu fiiller "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap vermez.
• Geçişli Fiil Nedir?
  Geçişli fiiller ise bir nesneye ihtiyaç duyan, eylemin doğrudan bir nesne üzerinde gerçekleştiği fiillerdir. Bu fiiller "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap verir ve bu cevap cümlede nesne görevini üstlenir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Çocuk, parkta neşeyle koştu.

  Bu cümlede fiil "koştu"dur. Fiile "Neyi koştu?" veya "Kimi koştu?" sorularını sorduğumuzda bir cevap alamayız. Çocuk kendi kendine koşma eylemini gerçekleştirmiştir, bu eylemden etkilenen doğrudan bir nesne yoktur. Bu nedenle "koşmak" fiili geçişsizdir.

• B) Annem, akşam yemeği için lezzetli bir pasta yaptı.

  Bu cümlede fiil "yaptı"dır. Fiile "Ne yaptı?" diye sorduğumuzda "lezzetli bir pasta" cevabını alırız. "Lezzetli bir pasta" burada nesnedir. Bu nedenle "yapmak" fiili geçişlidir.

• C) Öğretmen, öğrencilere yeni konular anlattı.

  Bu cümlede fiil "anlattı"dır. Fiile "Ne anlattı?" diye sorduğumuzda "yeni konular" cevabını alırız. "Yeni konular" burada nesnedir. Bu nedenle "anlatmak" fiili geçişlidir.

• D) Bahçıvan, bahçedeki çiçekleri suladı.

  Bu cümlede fiil "suladı"dır. Fiile "Neyi suladı?" diye sorduğumuzda "bahçedeki çiçekleri" cevabını alırız. "Bahçedeki çiçekleri" burada nesnedir. Bu nedenle "sulamak" fiili geçişlidir.

Yukarıdaki analizlere göre, sadece A seçeneğindeki "koşmak" fiili geçişsizdir çünkü doğrudan bir nesne almamaktadır ve "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap vermemektedir.

Cevap A seçeneğidir.