Aşağıdakilerden hangisi, TBMM'nin 23 Nisan 1920'de açılmasının nedenlerinden biri değildir?
A) Ülkeyi işgalden kurtarmak
B) Yeni bir devlet kurmak
C) Padişahın yetkilerini artırmak
D) Milli iradeyi hakim kılmak
Sevgili öğrenciler, bu soruda TBMM'nin 23 Nisan 1920'de açılmasının temel amaçlarından hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. TBMM'nin açılış amacı, o dönemin zorlu koşullarında milletin bağımsızlık ve egemenlik mücadelesinin bir yansımasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ülkeyi işgalden kurtarmak: Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı İmparatorluğu'nun toprakları İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmişti. TBMM, bu işgallere karşı milli mücadeleyi örgütlemek ve ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacıyla kurulmuştur. Bu, TBMM'nin en temel açılış nedenlerinden biridir.
- B) Yeni bir devlet kurmak: TBMM'nin açılmasıyla birlikte, Osmanlı Saltanatı'nın yetkileri fiilen sona ermiş, milletin temsilcilerinden oluşan yeni bir yönetim organı ortaya çıkmıştır. Bu durum, gelecekte kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini atmak anlamına geliyordu. Dolayısıyla, yeni bir devlet kurma yolunda önemli bir adımdı.
- C) Padişahın yetkilerini artırmak: TBMM, milli iradeyi ve egemenliği temsil etmek üzere kurulmuştur. O dönemde Padişah ve İstanbul Hükümeti, işgal güçlerinin etkisi altında ve milli mücadeleye karşı bir tutum sergilemekteydi. TBMM'nin açılışı, Padişahın yetkilerini artırmak değil, aksine milli egemenliği Padişahın egemenliğinin önüne koyarak onun yetkilerini kısıtlamak ve hatta ortadan kaldırmak amacını taşıyordu. Bu nedenle, bu seçenek TBMM'nin açılış nedenleriyle çelişmektedir.
- D) Milli iradeyi hakim kılmak: TBMM'nin temel felsefesi "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesine dayanır. Meclis, milletin kendi kendini yönetme hakkını, yani milli iradeyi en üstün güç haline getirmek için kurulmuştur. Bu, hem işgallere karşı direnişi meşrulaştırmak hem de gelecekteki devletin yönetim biçimini belirlemek açısından hayati bir nedendi.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, TBMM'nin açılış amaçları arasında Padişahın yetkilerini artırmak gibi bir hedef bulunmamaktadır. Tam tersine, milli egemenliği sağlamak için Padişahın yetkilerini kısıtlamak ve ortadan kaldırmak amaçlanmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
