Sevgili öğrenciler, Anadolu toprakları, tarih boyunca birçok büyük uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu uygarlıkların her biri, kendilerine özgü kültürleri, sanatları ve yaşam biçimleriyle tarihe iz bırakmıştır. Bu sorumuzda, belirli bir mezar yapısı olan tümülüslerle öne çıkan Anadolu uygarlığını bulacağız.
- Tümülüs Nedir? Tümülüs, eski çağlarda soylu kişiler, krallar veya önemli şahsiyetler için yapılan, genellikle bir mezar odasının üzerine toprak ve taş yığılarak oluşturulan anıtsal mezarlardır. Bu yapılar, uzaktan bakıldığında doğal bir tepeyi andırır ve ölen kişinin gücünü ve statüsünü simgeler.
- Şimdi seçeneklerimizi tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Frigyalılar: Frigyalılar, M.Ö. 8. yüzyılda Orta Anadolu'da (bugünkü Ankara, Eskişehir, Afyonkarahisar civarı) yaşamış bir uygarlıktır. Dokumacılık, mobilyacılık ve madencilikte ileri gitmişlerdir. Kral Midas efsanesiyle tanınırlar. Frigya'da tümülüsler bulunmakla birlikte, bu mezar tipiyle en çok öne çıkan uygarlık değillerdir. Onların mezarları daha çok kaya mezarları ve ahşap odalardan oluşur.
- B) Lidyalılar: Lidyalılar, M.Ö. 7. yüzyılda Batı Anadolu'da (bugünkü Manisa, İzmir civarı) yaşamışlardır. Tarihte parayı (sikke) ilk kez kullanan uygarlık olarak bilinirler ve bu sayede büyük bir zenginliğe ulaşmışlardır. Lidyalılar, kralları ve soyluları için devasa tümülüsler inşa etmişlerdir. Manisa yakınlarındaki Bin Tepe mezar alanı, dünyanın en büyük tümülüs nekropollerinden (mezarlıklarından) biridir ve Lidya krallarına ait anıtsal tümülüsleri barındırır. Bu nedenle, tümülüs denince akla ilk gelen Anadolu uygarlıklarından biridirler.
- C) Urartular: Urartular, M.Ö. 9. yüzyılda Doğu Anadolu'da (Van Gölü çevresi) yaşamış güçlü bir krallıktır. Madencilik, kale yapımı ve su mühendisliğinde çok ileri gitmişlerdir. Mezarları genellikle kaya oyma mezarlar veya oda mezarlar şeklindedir, tümülüsler onlar için tipik bir mezar yapısı değildir.
- D) Hititler: Hititler, M.Ö. 17. yüzyılda Orta Anadolu'da (Çorum, Yozgat civarı) büyük bir imparatorluk kurmuşlardır. Anadolu'nun ilk büyük devleti olarak kabul edilirler. Hukuk sistemleri, devlet yönetimi ve savaş arabalarıyla tanınırlar. Mezarları daha çok kaya mezarları veya yer altı odalarından oluşur, tümülüsler onların belirgin bir özelliği değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, tümülüs adı verilen anıtsal mezarlarıyla en çok ünlü olan Anadolu uygarlığı Lidyalılardır.
Cevap B seçeneğidir.
