Sevgili Öğrenciler,
Bu soruda, buzulların yeryüzünü şekillendirme süreçlerinden biri olan taşıma ve biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan özel bir yer şekli veya malzeme türü sorulmaktadır. Buzullar, hareket ederken yeryüzünden kopardıkları ve sürükledikleri çeşitli boyutlardaki kayaç ve tortul malzemeleri, eridikleri zaman belirli yerlerde biriktirirler. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Delta: Delta, akarsuların taşıdığı alüvyonları denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan üçgen biçimli ovalardır. Bu oluşumlar akarsularla ilgilidir, buzullarla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- B) Moren: Moren, buzulların hareket ederken kopardığı, taşıdığı ve eridiği zaman geride bıraktığı çeşitli boyutlardaki (kil, kum, çakıl, blok) kayaç ve tortul malzemelere verilen genel addır. Buzul birikim şekillerinin en tipik örneğidir ve sorumuzun doğru cevabıdır.
- C) Barkan: Barkan, rüzgarların taşıdığı kumların birikmesiyle oluşan hilal şeklindeki kum tepeleridir. Çöllerde yaygın olarak görülür ve rüzgar birikim şeklidir, buzullarla ilişkili değildir.
- D) Lös: Lös, rüzgarların taşıdığı ince taneli (silt boyutunda) tozların birikmesiyle oluşan verimli topraklardır. Genellikle buzul çağlarında buzulların erimesiyle açığa çıkan ince malzemelerin rüzgarla taşınmasıyla oluşsa da, doğrudan buzulların taşıyıp biriktirdiği malzemeye verilen isim değildir; rüzgar birikimi ürünüdür.
Gördüğümüz gibi, buzulların doğrudan taşıyıp biriktirdiği malzemelere verilen özel isim Moren'dir. Bu malzemeler, buzulların gücünü ve yeryüzünü nasıl şekillendirdiğini gösteren önemli kanıtlardır.
Cevap B seçeneğidir.
