Divan edebiyatında Allah'a yalvarma, dua etme, günahların bağışlanmasını dileme amacıyla yazılan ve genellikle tevhidden sonra, naattan önce yer alan nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mersiye
B) Münacaat
C) Methiye
D) Hicviye
Sevgili öğrenciler, Divan edebiyatı nazım türlerini öğrenirken her birinin kendine özgü bir konusu ve amacı olduğunu bilmek çok önemlidir. Bu soruda, belirli bir amaca yönelik yazılan bir tür soruluyor: Allah'a yalvarma, dua etme ve günahların bağışlanmasını dileme.
- Soru Kökünü Anlayalım: Soru, Divan edebiyatında Allah'a yönelişin, O'ndan af dilemenin ve dua etmenin ifadesi olan bir nazım türünü arıyor. Ayrıca bu türün genellikle tevhidden sonra (Allah'ın birliğini anlatan şiirler) ve naattan önce (Hz. Muhammed'i öven şiirler) yer aldığı bilgisi de önemli bir ipucudur.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Mersiye: Bu nazım türü, ölen bir kişinin ardından duyulan üzüntüyü, o kişinin iyi özelliklerini ve kaybın acısını dile getirmek amacıyla yazılır. Konusu ölüm ve ağıttır. Dolayısıyla sorudaki amaçla uyuşmamaktadır.
- B) Münacaat: Arapça kökenli bir kelime olup "yalvarma, yakarma, dua etme" anlamlarına gelir. Divan edebiyatında Allah'a yönelerek O'ndan af dilemek, günahların bağışlanmasını istemek, şükretmek ve dua etmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Genellikle kasidelerin giriş bölümünde tevhidden sonra, naattan önce yer alır. Soru metnindeki tüm özellikleri tam olarak karşılamaktadır.
- C) Methiye: Bu nazım türü, yaşayan bir kişiyi (genellikle padişah, vezir gibi devlet büyüklerini veya dönemin ileri gelenlerini) övmek, onun iyi özelliklerini, kahramanlıklarını ve cömertliğini dile getirmek amacıyla yazılır. Konusu övgüdür. Dolayısıyla sorudaki amaçla uyuşmamaktadır.
- D) Hicviye: Bu nazım türü, bir kişiyi, toplumsal bir durumu veya bir olayı eleştirmek, alay etmek veya yermek amacıyla yazılır. Konusu eleştiri ve mizah (yergi)dır. Dolayısıyla sorudaki amaçla uyuşmamaktadır.
- Doğru Cevabı Belirleyelim: Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Allah'a yalvarma, dua etme ve günahların bağışlanmasını dileme amacına en uygun nazım türü Münacaat'tır. Ayrıca, tevhidden sonra ve naattan önce gelmesi bilgisi de bu seçeneği doğrulamaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
