Bir öğrenci yerin iç yapısı ile ilgili şu ifadeleri yazmıştır:
I. Litosfer, yer kabuğu ve üst manto'nun katı kısmından oluşur
II. Astenosfer, üst manto'nun sıvılaşmış kısmıdır
III. Manto konveksiyon akımları levha hareketlerini etkiler
Öğrencinin ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Sevgili öğrenciler, yerin iç yapısı ve dinamikleri, gezegenimizi anlamak için çok önemli bir konudur. Gelin, öğrencinizin ifadelerini tek tek inceleyerek hangilerinin doğru olduğunu bulalım.
- I. Litosfer, yer kabuğu ve üst manto'nun katı kısmından oluşur.
- Bu ifade doğrudur. Litosfer, Dünya'nın en dıştaki katı ve sert tabakasıdır. Hem yer kabuğunu (kıtasal ve okyanusal) hem de üst mantonun en üst, katı ve rijit kısmını kapsar. Levha tektoniği hareketleri bu litosferik levhaların hareketidir.
- II. Astenosfer, üst manto'nun sıvılaşmış kısmıdır.
- Bu ifade yanlıştır. Astenosfer, litosferin hemen altında yer alan ve üst mantonun bir parçası olan bir katmandır. Ancak "sıvılaşmış" değildir. Astenosfer, yüksek sıcaklık ve basınç nedeniyle plastiktir, yani akışkan özellik gösterir ve yavaşça deforme olabilir, ancak tamamen sıvı halde değildir. Daha çok macun kıvamında veya yarı-eriyik bir katı olarak düşünülebilir. Levhaların hareket etmesini sağlayan kaygan zemin burasıdır.
- III. Manto konveksiyon akımları levha hareketlerini etkiler.
- Bu ifade doğrudur. Manto konveksiyonu, mantodaki sıcak ve yoğunluk farklarından kaynaklanan bir ısı transfer mekanizmasıdır. Sıcak manto malzemesi yükselir, soğuk malzeme batar ve bu döngü, litosferik levhaları sürükleyerek levha tektoniği hareketlerinin ana itici gücünü oluşturur.
Bu değerlendirmelere göre, öğrencinin I ve III numaralı ifadeleri doğru, II numaralı ifadesi ise yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
