Matbaanın Avrupa'da Rönesans ve Reform hareketlerinin tetikleyicisi olarak büyük bir kültürel ve bilimsel dönüşüme yol açmasına karşın, Osmanlı Devleti'ne girişi ve yaygınlaşması çok daha geç olmuş, etkisi ise Avrupa'daki kadar köklü bir değişim yaratmamıştır.
Bu durumun temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Hattatlık mesleğinin güçlü bir lonca yapısına sahip olması ve matbaaya karşı direnç göstermesi
B) Okur-yazar oranının düşük olması ve basılı eserlere olan talebin sınırlı kalması
C) Dini metinlerin basımına yönelik başlangıçtaki çekinceler ve fetva süreçleri
D) Matbaanın teknik altyapısının ve sermaye birikiminin yetersizliği
E) Osmanlı toplumunda sözlü kültürün yazılı kültüre göre daha baskın olması
