6. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı senaryo 3 Test 1

Bir öğrenci, tohumların çimlenmesi için ışığın gerekli olup olmadığını araştırmak istiyor. Bunun için aşağıdaki deney düzeneklerinden hangilerini kullanmalıdır? I. Karanlık ortamda, yeterli su ve sıcaklıkta tohumlar. II. Aydınlık ortamda, yeterli su ve sıcaklıkta tohumlar. III. Karanlık ortamda, susuz ve uygun sıcaklıkta tohumlar.

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II ve III

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu çözerken bilimsel yöntem basamaklarını ve kontrollü deney kavramını aklımızda tutalım. Amacımız, ışığın tohumların çimlenmesi üzerindeki etkisini belirlemek. Bu nedenle, ışık dışında her şeyin aynı olduğu düzenekler kullanmalıyız.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• I. Karanlık ortamda, yeterli su ve sıcaklıkta tohumlar. Bu düzenek, tohumların ışık olmadan çimlenip çimlenmediğini anlamamızı sağlar. Yani, ışığın yokluğunda çimlenme gerçekleşiyor mu, bunu gözlemleyebiliriz.
• II. Aydınlık ortamda, yeterli su ve sıcaklıkta tohumlar. Bu düzenek ise, tohumların ışık varlığında çimlenip çimlenmediğini anlamamızı sağlar. Işık varken çimlenme gerçekleşiyor mu, bunu gözlemleriz.
• III. Karanlık ortamda, susuz ve uygun sıcaklıkta tohumlar. Bu düzenek, ışığın etkisini anlamamıza yardımcı olmaz çünkü su da bir değişken olarak işin içine giriyor. Biz sadece ışığın etkisini görmek istiyoruz. Kontrollü deneylerde sadece bir değişken değiştirilir.

I ve II. düzenekleri karşılaştırarak, ışığın çimlenme üzerindeki etkisini net bir şekilde görebiliriz. Eğer I. düzenekte çimlenme olmazken II. düzenekte çimlenme olursa, ışığın çimlenme için gerekli olduğunu söyleyebiliriz. Eğer her iki düzenekte de çimlenme olursa, ışığın çimlenme için şart olmadığını ama belki de çimlenmeyi hızlandırdığını düşünebiliriz.

Bu nedenle doğru cevap, I ve II. düzenekleri içeren C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.