Bir öğrenci, tohumların çimlenmesi için ışığın gerekli olup olmadığını araştırmak istiyor. Bu amaçla aşağıdaki deney düzeneklerinden hangisini kurmalıdır?
A) İki ayrı kaba eşit miktarda toprak ve tohum koyup, birini sulayıp diğerini sulamamak.Bir bilimsel deney tasarlarken, araştırmak istediğimiz faktörün etkisini doğru bir şekilde gözlemleyebilmek için kontrollü deney ilkesine uymamız çok önemlidir. Bu ilke, deneyi etkileyebilecek tüm diğer faktörleri sabit tutarken, sadece incelemek istediğimiz değişkeni değiştirmeyi gerektirir. Bu, sonuçların doğrudan incelediğimiz değişkene bağlı olduğunu gösterir.
Öğrenci, tohumların çimlenmesi için ışığın gerekli olup olmadığını araştırmak istiyor. Bu durumda, ışık dışındaki tüm koşulların (su miktarı, toprak miktarı, tohum tipi, sıcaklık vb.) aynı olması ve sadece ışık miktarının farklı olması gerekir. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
Bu deney düzeneği, tohum çimlenmesi için suyun gerekli olup olmadığını test eder. Çünkü burada değiştirilen tek değişken sudur. Işığın etkisi hakkında bilgi vermez.
Bu düzenekte, toprak miktarı, tohum tipi, sulama miktarı, sıcaklık gibi tüm diğer koşullar eşit tutulmuştur. Değiştirilen tek faktör ışık (bir kap aydınlıkta, diğeri karanlıkta) olduğu için, bu deney tohum çimlenmesi için ışığın gerekli olup olmadığını anlamak için doğru bir yöntemdir. Bu, kontrollü deney ilkesine tamamen uyar.
Bu deney düzeneği, tohum çimlenmesi için sıcaklığın gerekli olup olmadığını veya optimum sıcaklığı test eder. Burada değiştirilen değişken sıcaklıktır. Işığın etkisi hakkında bilgi vermez.
Bu deney düzeneği, tohum çimlenmesi için oksijenin gerekli olup olmadığını test eder. Burada değiştirilen değişken oksijendir. Işığın etkisi hakkında bilgi vermez.
Sonuç olarak, tohum çimlenmesinde ışığın rolünü araştırmak için, ışık dışındaki tüm faktörleri sabit tutup sadece ışık miktarını değiştiren deney düzeneği kurulmalıdır. Bu da B seçeneğinde doğru bir şekilde açıklanmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
