Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'örnekleme' düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
A) 'Kitaplar, insanı bilgiyle besleyen en önemli kaynaklardır.'
B) 'Okumak, zihni açar; tıpkı sporun bedeni güçlendirmesi gibi.'
C) 'Birçok yazar, eserlerinde toplumsal sorunlara değinir; örneğin, Reşat Nuri Güntekin'in 'Çalıkuşu' romanı.'
D) 'Uzmanlara göre, düzenli okuma alışkanlığı hafızayı güçlendirir.'
A) A
B) B
C) C
D) D
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarından 'örnekleme' yöntemini bulmamız isteniyor. Öncelikle 'örnekleme' nedir, kısaca hatırlayalım:
- Örnekleme: Anlatılan bir düşünceyi, tezi veya fikri daha anlaşılır, somut ve inandırıcı kılmak için benzer veya ilgili bir örnekle destekleme yöntemidir. Genellikle "örneğin", "mesela", "gibi" ifadeleriyle veya doğrudan bir örnek verilerek kullanılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) 'Kitaplar, insanı bilgiyle besleyen en önemli kaynaklardır.'
- Bu cümlede genel bir yargı, bir tanım veya açıklama yapılmıştır. Herhangi bir örnek verilmemiştir. Bu nedenle 'örnekleme' yoktur.
- B) 'Okumak, zihni açar; tıpkı sporun bedeni güçlendirmesi gibi.'
- Bu cümlede okuma eylemi ile spor yapma eylemi arasında bir benzerlik kurulmuştur. "Tıpkı... gibi" ifadesi, bir benzetme veya karşılaştırma yapıldığını gösterir. Bu nedenle 'benzetme' veya 'karşılaştırma' düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır.
- C) 'Birçok yazar, eserlerinde toplumsal sorunlara değinir; örneğin, Reşat Nuri Güntekin'in 'Çalıkuşu' romanı.'
- Bu cümlede önce genel bir yargı ("Birçok yazar, eserlerinde toplumsal sorunlara değinir") ortaya konulmuş, ardından bu yargıyı somutlaştırmak ve desteklemek için "örneğin" kelimesiyle Reşat Nuri Güntekin'in 'Çalıkuşu' romanı özel bir örnek olarak verilmiştir. Bu, 'örnekleme' düşünceyi geliştirme yolunun tipik bir kullanımıdır.
- D) 'Uzmanlara göre, düzenli okuma alışkanlığı hafızayı güçlendirir.'
- Bu cümlede bir düşünceyi desteklemek için "uzmanlara göre" ifadesiyle bir otoritenin görüşüne başvurulmuştur. Bu durum, 'tanık gösterme' düşünceyi geliştirme yoluna örnektir.
Yukarıdaki analizler sonucunda, 'örnekleme' düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığı seçeneğin C olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
