6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı 4. Senaryo Test 1

Deprem, yer kabuğundaki ani hareketler sonucu oluşan sarsıntılardır. Bu sarsıntılar, binalara ve doğaya zarar verebilir. Bu metinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?

A) Tanımlama
B) Örnekleme
C) Karşılaştırma
D) Tanık gösterme

Sevgili öğrenciler,

Bu soruyu çözmek için metni dikkatlice okuyalım ve metinde hangi düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığını adım adım inceleyelim.

• Metnin ilk cümlesi şöyledir: "Deprem, yer kabuğundaki ani hareketler sonucu oluşan sarsıntılardır."
• Bu cümle, "Deprem nedir?" sorusuna doğrudan bir yanıt vermektedir. Bir kavramın, olayın veya nesnenin ne olduğunu, özelliklerini veya tanımını açıklayan ifadelere tanımlama denir. Metin, "Deprem" kelimesinin anlamını ve ne anlama geldiğini net bir şekilde ifade etmektedir.
• Metnin ikinci cümlesi ("Bu sarsıntılar, binalara ve doğaya zarar verebilir.") ise depremin bir sonucunu veya etkisini belirtmektedir, ancak ana fikir yine depremin ne olduğunun açıklanması üzerine kuruludur.
• Şimdi diğer seçenekleri neden elememiz gerektiğini inceleyelim:
• Örnekleme: Bu düşünceyi geliştirme yolunda, anlatılan konuyu daha anlaşılır kılmak için somut örnekler verilir. Metinde herhangi bir deprem örneği (örneğin, "1999 Gölcük depremi gibi") veya depremin neden olduğu belirli bir hasar örneği verilmemiştir.
• Karşılaştırma: Bu yöntemde, iki veya daha fazla kavram, olay ya da nesne arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konur. Metinde deprem, başka bir doğal afetle veya olayla karşılaştırılmamıştır.
• Tanık gösterme: Bu yöntemde, anlatılan fikri desteklemek ve inandırıcılığını artırmak için alanında uzman veya tanınmış bir kişinin sözüne (alıntısına) yer verilir. Metinde herhangi bir uzmanın veya tanınmış bir kişinin sözüne yer verilmemiştir.
• Görüldüğü gibi, metin doğrudan "deprem" kavramının ne olduğunu açıklayarak bir tanım yapmaktadır. Bu nedenle, metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolu tanımlamadır.

Cevap A seçeneğidir.