Küçük çocuk, annesinin sözünü dinlemeyince başına gelmeyen kalmadı. Annesi ona 'Ateşle oynama, elin yanar.' demişti ama o, bildiğini okudu.
Bu metinde altı çizili "bildiğini okudu" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitap okudu.
B) Kendi istediğini yaptı.
C) Başkalarına ders verdi.
D) Bir şeyler öğrendi.
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle metni dikkatlice okumalı ve altı çizili deyimin geçtiği cümlenin anlamını kavramaya çalışmalıyız. Deyimler, kelimelerin gerçek anlamlarından farklı, kalıplaşmış anlamlar taşır.
- Öncelikle metni okuyalım: "Küçük çocuk, annesinin sözünü dinlemeyince başına gelmeyen kalmadı. Annesi ona 'Ateşle oynama, elin yanar.' demişti ama o, bildiğini okudu."
- Metinde annenin çocuğa bir uyarıda bulunduğu ("Ateşle oynama, elin yanar.") ve çocuğun bu uyarıya rağmen kendi istediğini yaptığı açıkça belirtiliyor. Sonuç olarak da başına kötü şeyler gelmiş.
- Şimdi altı çizili "bildiğini okudu" deyiminin anlamına odaklanalım. Bu deyim, bir kişinin kendisine yapılan uyarıları, verilen öğütleri veya başkalarının düşüncelerini dikkate almayarak, kendi inandığı, istediği şeyi yapması, kendi bildiği yoldan gitmesi anlamına gelir.
- Metindeki çocuk, annesinin uyarısına rağmen kendi istediğini yapmış, yani "bildiğini okumuş".
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Kitap okudu. Bu seçenek, deyimin gerçek anlamıyla hiçbir ilgisi olmayan, kelime anlamından yola çıkılarak oluşturulmuş yanıltıcı bir seçenektir. Deyimler genellikle kelime anlamlarından farklıdır.
- B) Kendi istediğini yaptı. Bu seçenek, deyimin anlamını ve metindeki bağlamı tam olarak karşılamaktadır. Çocuk, annesinin uyarısına rağmen kendi istediğini yapmıştır.
- C) Başkalarına ders verdi. Metinde çocuğun başkalarına ders verdiği değil, tam tersine annesinin uyarısını dinlemeyerek kendi başına iş açtığı anlatılmaktadır. Bu seçenek doğru değildir.
- D) Bir şeyler öğrendi. Çocuk belki başına gelenlerden sonra bir ders çıkarmış olabilir ama "bildiğini okudu" deyimi, bu öğrenme eylemini değil, öğrenme öncesindeki uyarıları dikkate almama ve kendi bildiğini yapma eylemini ifade eder.
Bu durumda, metindeki çocuğun annesinin uyarısını dinlemeyip kendi bildiğini yapması, "bildiğini okudu" deyiminin anlamını en iyi şekilde açıklamaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
