Türkiye'nin matematik konumu düşünüldüğünde, aşağıdaki özelliklerden hangisi enlem derecesiyle doğrudan ilişkilidir?
A) Doğu-batı yönlü saat farklarının oluşması
B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
C) Yerel saat farklarının bulunması
D) Güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye doğru azalması
E) Aynı anda birden fazla saat diliminin kullanılması
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözerken Türkiye'nin matematik konumunun ne anlama geldiğini ve enlem ile ilişkili özellikleri anlamaya çalışacağız. Unutmayın, coğrafya sorularını çözerken harita bilgisini ve temel kavramları hatırlamak çok önemlidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Doğu-batı yönlü saat farklarının oluşması: Bu durum, enlemden ziyade boylamlarla ilgilidir. Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi sonucu doğu ve batı arasında zaman farkları oluşur.
- B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması: Dört mevsimin belirgin yaşanması, hem enlem hem de eksen eğikliği ile ilgilidir. Ancak doğrudan enlem derecesiyle ilişkili olan bir özellik değildir. Orta kuşakta yer almamız bu durumu etkiler.
- C) Yerel saat farklarının bulunması: Bu da boylamlarla alakalıdır. Aynı enlem üzerinde farklı boylamlarda yer alan noktaların yerel saatleri farklıdır.
- D) Güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye doğru azalması: İşte bu enlemle doğrudan ilişkili! Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için güneş ışınları güneyden kuzeye doğru gidildikçe daha eğik açılarla gelir. Bu durum sıcaklıkların güneyden kuzeye doğru azalmasına neden olur.
- E) Aynı anda birden fazla saat diliminin kullanılması: Bu durum, ülkenin doğu-batı yönünde geniş olmasıyla ilgilidir ve boylamlarla ilişkilidir.
Gördüğünüz gibi, enlem derecesiyle doğrudan ilişkili olan özellik, güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye doğru azalmasıdır. Çünkü enlem, bir yerin Ekvator'a olan uzaklığını gösterir ve bu da güneş ışınlarının geliş açısını etkiler.
Cevap D seçeneğidir.
