Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların genel olarak azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi
B) Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi
C) Deniz seviyesinden yükseltinin artması
D) Bitki örtüsünün seyrekleşmesi
E) Okyanus akıntılarının etkisi
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların neden azaldığını anlamaya çalışalım.
- A) Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi: Dünya'nın dönmesi gece ve gündüzün oluşmasını sağlar. Ancak, Ekvator'dan kutuplara doğru sıcaklık değişiminin temel nedeni bu değildir. Dünya'nın dönmesi, sıcaklığın genel dağılımını etkiler ama asıl faktör değildir.
- B) Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi: İşte bu doğru cevabımız! Ekvator'a güneş ışınları dik veya dike yakın açılarla gelirken, kutuplara daha eğik açılarla gelir. Dik açıyla gelen ışınlar daha küçük bir alana yoğunlaşır ve daha fazla ısıtır. Eğik açıyla gelen ışınlar ise daha geniş bir alana yayılır ve daha az ısıtır. Bu nedenle, Ekvator daha sıcak, kutuplar ise daha soğuktur.
- C) Deniz seviyesinden yükseltinin artması: Yükselti arttıkça sıcaklık genellikle azalır. Ancak, bu durum Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe görülen genel sıcaklık azalmasının temel nedeni değildir. Yükselti, yerel sıcaklık farklılıklarına neden olabilir, ancak küresel ölçekte güneş ışınlarının açısı daha belirleyicidir.
- D) Bitki örtüsünün seyrekleşmesi: Bitki örtüsü sıcaklığı etkileyebilir, ancak bu durum sıcaklıkların Ekvator'dan kutuplara doğru azalmasının nedeni değil, sonucudur. Yani, sıcaklık azaldığı için bitki örtüsü seyrekleşir, tam tersi değil.
- E) Okyanus akıntılarının etkisi: Okyanus akıntıları sıcaklığın dağılımında önemli bir rol oynar. Sıcak su akıntıları sıcaklığı artırırken, soğuk su akıntıları sıcaklığı azaltır. Ancak, bu durum Ekvator'dan kutuplara doğru genel sıcaklık azalmasının temel nedeni değildir. Okyanus akıntıları, bölgesel sıcaklık farklılıklarına neden olur.
Gördüğünüz gibi, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların azalmasının en önemli nedeni, güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesidir. Güneş ışınlarının düşme açısı, birim alana düşen enerji miktarını doğrudan etkiler.
Cevap B seçeneğidir.
