Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, fiziksel büyüklükleri iki ana kategoriye ayırmamız gerektiğini hatırlayalım: skaler büyüklükler ve vektörel büyüklükler.
- Skaler Büyüklükler: Sadece sayısal bir değer (şiddet) ve bir birim ile tam olarak tanımlanabilen büyüklüklerdir. Yönleri yoktur. Örneğin, kütle, zaman, sıcaklık, hacim, enerji gibi büyüklükler skalerdir.
- Vektörel Büyüklükler: Hem sayısal bir değer (şiddet) hem de bir yön ile tanımlanabilen büyüklüklerdir. Yön belirtmek bu tür büyüklükler için zorunludur. Örneğin, kuvvet, hız, ivme, ağırlık, yer değiştirme gibi büyüklükler vektöreldir.
Şimdi, sorudaki seçenekleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:
- A) Ağırlık: Bir cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir. Kuvvet, vektörel bir büyüklük olduğu için ağırlık da vektöreldir. Yönü daima yerin merkezine doğrudur.
- B) İvme: Birim zamandaki hız değişimidir. Hız vektörel bir büyüklük olduğu için ivme de vektöreldir. Yönü, hızdaki değişim yönündedir.
- C) Hız: Birim zamandaki yer değiştirme miktarıdır. Yer değiştirme vektörel bir büyüklük olduğu için hız da vektöreldir. Yönü vardır. (Sürat ise skaler bir büyüklüktür, sadece şiddeti vardır.)
- D) Kütle: Bir cismin içerdiği madde miktarıdır. Sadece bir sayısal değer (örneğin $5 \text{ kg}$) ve bir birim ile ifade edilir. Kütlenin bir yönü yoktur. Bu nedenle kütle, skaler bir büyüklüktür.
- E) Kuvvet: Bir cismin hareket durumunu değiştiren veya değiştirmeye çalışan etkidir. Hem şiddeti hem de yönü vardır. Örneğin, bir cismi $10 \text{ N}$'luk bir kuvvetle sağa doğru itmek gibi. Bu nedenle kuvvet, vektörel bir büyüklüktür.
Bu analizlere göre, verilen seçenekler arasında sadece kütle skaler bir büyüklüktür.
Cevap D seçeneğidir.
