Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretleri doğru kullanılmıştır?
A) Yarın; Ankara'ya, İzmir'e ve Bursa'ya gideceğim.
B) Ahmet, "Geliyor musun?" diye sordu.
C) Bu işi sen mi yaptın? dedi.
D) Pazardan elma, armut, ve çilek aldık.
E) Kitap okumayı severim; ama, zaman bulamıyorum.
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A seçeneği: "Yarın; Ankara'ya, İzmir'e ve Bursa'ya gideceğim." Bu seçenekte noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır. Noktalı virgül, genellikle birbirine anlamca bağlı ancak bağımsız cümleleri ayırmak için kullanılır. Burada sıralama yapıldığı için virgül (,) kullanılması daha uygundur. Doğrusu: "Yarın Ankara'ya, İzmir'e ve Bursa'ya gideceğim." şeklinde olmalıdır.
- B seçeneği: "Ahmet, "Geliyor musun?" diye sordu." Bu seçenekte tırnak işaretleri ve soru işareti doğru kullanılmıştır. Birinin söylediği sözü aktarırken tırnak işareti kullanılır ve soru cümlesinin sonuna soru işareti konur.
- C seçeneği: "Bu işi sen mi yaptın? dedi." Bu seçenekte "dedi" kelimesi tırnak işaretinin dışında kalmalıdır. Ayrıca, tırnak içindeki soru işaretinden sonra virgül kullanılmamalıdır. Doğrusu: "Bu işi sen mi yaptın?" dedi. şeklinde olmalıdır.
- D seçeneği: "Pazardan elma, armut, ve çilek aldık." Bu seçenekte "ve" bağlacından önce virgül (,) kullanılması gereksizdir. Sıralamada son öğeden önce "ve" varsa virgül kullanılmaz. Doğrusu: "Pazardan elma, armut ve çilek aldık." şeklinde olmalıdır.
- E seçeneği: "Kitap okumayı severim; ama, zaman bulamıyorum." Bu seçenekte noktalı virgül (;) doğru kullanılmıştır çünkü iki bağımsız cümleyi birbirine bağlamaktadır. Ancak "ama" bağlacından önce virgül (,) kullanılması yanlıştır. Bağlaçlardan önce virgül kullanılmaz. Doğrusu: "Kitap okumayı severim; ama zaman bulamıyorum." şeklinde olmalıdır.
Bu açıklamalar ışığında, noktalama işaretlerinin doğru kullanıldığı seçeneğin B olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.