“Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Örneğin, plastik atıklar deniz canlılarına zarar verirken, fabrika dumanları havayı kirletmektedir. Bu durum, sadece bugünü değil, geleceğimizi de tehdit etmektedir.”
Yukarıdaki metinde hangi düşünceyi geliştirme yolları bir arada kullanılmıştır?
A) Tanımlama ve karşılaştırma
B) Örnekleme ve tanık gösterme
C) Örnekleme ve karşılaştırma
D) Tanımlama ve örnekleme
Merhaba sevgili öğrencilerim! Metinleri doğru anlamak ve yazarın hangi teknikleri kullandığını bulmak, okuduğumuzu anlama becerimizi geliştiren çok önemli bir adımdır. Şimdi bu metinde hangi düşünceyi geliştirme yollarının kullanıldığını adım adım inceleyelim:
- Metni Anlama: Öncelikle metni dikkatlice okuyalım ve ana fikri ile destekleyici cümleleri belirleyelim. Metin, çevre kirliliğinin büyük bir sorun olduğundan bahsediyor ve bu sorunu somut örneklerle açıklıyor.
- "Tanımlama" Nedir?: Tanımlama, bir kavramın, varlığın veya olayın ne olduğunu, özelliklerini veya niteliklerini açıklama yöntemidir. Genellikle "nedir?" sorusuna cevap verir. Metnin ilk cümlesine bakalım: "Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir." Bu cümle, çevre kirliliğini günümüzün en büyük sorunlarından biri olarak nitelendirerek, onun ne anlama geldiğini ve önemini ortaya koymaktadır. Bu, doğrudan bir sözlük tanımı olmasa da, kavramın niteliğini ve önemini belirterek bir tür tanımlama işlevi görür.
- "Örnekleme" Nedir?: Örnekleme, anlatılan bir düşünceyi, kavramı veya durumu daha anlaşılır kılmak için somut örnekler verme yöntemidir. Genellikle "örneğin", "mesela", "şöyle ki" gibi ifadelerle başlar. Metnin devamına dikkat edelim: "Örneğin, plastik atıklar deniz canlılarına zarar verirken, fabrika dumanları havayı kirletmektedir." Burada "Örneğin" kelimesiyle başlayan iki farklı durum (plastik atıklar ve fabrika dumanları), çevre kirliliğinin nasıl gerçekleştiğini somut bir şekilde göstermektedir. Bu, açıkça örnekleme yöntemidir.
- Seçenekleri Değerlendirme:
- A) Tanımlama ve karşılaştırma: Tanımlama var ama metinde iki farklı şey arasında bir karşılaştırma yapılmamıştır.
- B) Örnekleme ve tanık gösterme: Örnekleme var ama metinde bir uzmanın sözüne veya bir kişinin görüşüne yer verilmemiştir (tanık gösterme yok).
- C) Örnekleme ve karşılaştırma: Örnekleme var ama karşılaştırma yok.
- D) Tanımlama ve örnekleme: Hem çevre kirliliğinin ne anlama geldiği ve önemi belirtilmiş (tanımlama), hem de bu duruma somut örnekler verilmiştir (örnekleme).
Bu analizler sonucunda, metinde hem çevre kirliliğinin ne olduğunu ve önemini belirten bir giriş (tanımlama) hem de bu durumu somutlaştıran örnekler (örnekleme) kullanıldığı açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
