Elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ şeklinde olan X elementi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bir soygazdır.Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir elementin elektron dizilimini kullanarak onun temel özelliklerini ve periyodik tablodaki yerini nasıl belirleyeceğimizi adım adım inceleyeceğiz. Haydi başlayalım!
Adım 1: Elektron Dizilimini Anlamak ve Toplam Elektron Sayısını Bulmak
Verilen elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ şeklindedir. Bu dizilimdeki üst sayılar (kuvvetler) o orbitaldeki elektron sayısını gösterir. Tüm bu üst sayıları toplayarak elementin toplam elektron sayısını bulabiliriz:
$2 + 2 + 6 + 2 + 4 = 16$ elektron.
Nötr bir atomda elektron sayısı proton sayısına (atom numarası, Z) eşittir. Dolayısıyla, X elementinin atom numarası $Z=16$'dır.
Adım 2: Periyot ve Grup Numarasını Belirlemek
Periyot: Elektron dizilimindeki en büyük baş kuantum sayısı (n) elementin periyot numarasını verir. Burada en büyük baş kuantum sayısı $3$'tür ($3s^2 3p^4$). Bu nedenle X elementi 3. periyottadır.
Grup: Değerlik elektronları (en dış katmandaki elektronlar) grubun belirlenmesinde kullanılır. 3. katmandaki elektronlar $3s^2 3p^4$ şeklindedir. Toplam değerlik elektron sayısı $2 + 4 = 6$'dır. Ana grup elementleri için değerlik elektron sayısı aynı zamanda grup numarasını verir (A grubu). Bu durumda X elementi 6A grubundadır.
O halde X elementi 3. periyot 6A grubunda yer alır.
Adım 3: Seçenekleri Değerlendirmek
A) Bir soygazdır.
Soygazlar 8A grubunda yer alır (He hariç 2A). X elementi 6A grubunda olduğu için soygaz değildir. Soygazların son yörüngelerinde 8 elektron bulunur (oktet kuralı), X'in ise 6 değerlik elektronu vardır.
B) Kararlı bileşiklerinde $X^{2-}$ iyonu oluşturur.
X elementinin 6 değerlik elektronu vardır. Kararlı hale geçmek (oktetini tamamlamak) için 8 elektrona ulaşması gerekir. Bunun için 2 elektron alması en kolay yoldur ($6+2=8$). 2 elektron aldığında $-2$ yüklü bir iyon ($X^{2-}$) oluşturur. Bu ifade doğrudur.
C) 3. periyot 4A grubunda yer alır.
Yukarıda belirlediğimiz gibi, X elementi 3. periyot 6A grubunda yer alır. Bu ifade yanlıştır.
D) Metaldir.
6A grubu elementleri (oksijen, kükürt vb.) ametaldir. Metaller genellikle periyodik tablonun sol tarafında (1A, 2A, B grupları) yer alır ve elektron vermeye yatkındır. X elementi ametaldir. Bu ifade yanlıştır.
E) Elektron vermeye yatkındır.
X elementinin 6 değerlik elektronu vardır. Oktetini tamamlamak için 2 elektron alması, 6 elektron vermesinden daha kolaydır. Bu nedenle elektron almaya yatkındır, vermeye değil. Metaller elektron vermeye yatkındır, ametaller ise elektron almaya. Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, doğru olan seçeneğin B olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
