Bir hücrenin turgor basıncı artarsa, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
A) Hücre büzülür.
B) Hücre patlar.
C) Hücrenin su alma isteği azalır.
D) Hücrenin yoğunluğu artar.
E) Hücrenin hacmi azalır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu adım adım inceleyerek, turgor basıncının hücre üzerindeki etkilerini daha iyi anlayalım.
- Turgor Basıncı Nedir?
- Turgor basıncı, bir bitki hücresinin (veya hücre duvarı olan diğer hücrelerin) içine su girmesiyle, hücre zarının hücre duvarına yaptığı basınçtır.
- Hücre su aldıkça şişer ve içindeki suyun hücre zarına uyguladığı bu basınç artar. Bu durum, hücrenin gergin ve diri kalmasını sağlar.
- Turgor Basıncı Arttığında Ne Olur?
- Hücre içine su girdikçe turgor basıncı artar. Bu, hücrenin zaten yeterince su almış olduğu anlamına gelir.
- Hücrenin içi suyla doldukça, dışarıdan daha fazla su alma isteği (su potansiyeli farkı) azalır. Çünkü hücrenin içindeki basınç, dışarıdan su girişini zorlaştırmaya başlar.
- Bir noktada, hücrenin içindeki turgor basıncı, dışarıdan suyun ozmozla içeri girme eğilimini dengeleyebilir veya hatta aşabilir. Bu durumda net su girişi durur veya çok yavaşlar.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Hücre büzülür: Hücrenin büzülmesi (plazmoliz), hücrenin su kaybetmesi ve turgor basıncının azalması durumunda gerçekleşir. Bu, turgor basıncının artmasının tam tersidir. Dolayısıyla, bu seçenek yanlıştır.
- B) Hücre patlar: Bitki hücreleri, sağlam hücre duvarları sayesinde genellikle turgor basıncı artsa bile patlamazlar. Hücre duvarı, aşırı şişmeyi önler. Hayvan hücreleri gibi hücre duvarı olmayan hücreler aşırı su aldıklarında patlayabilir (hemoliz), ancak soru genel bir hücreden bahsetmekte ve turgor basıncı kavramı genellikle hücre duvarı olan hücrelerle ilişkilidir. Turgor basıncının artması, patlamadan önce su alımının yavaşlamasına neden olur. Dolayısıyla, bu seçenek doğrudan ve her zaman doğru değildir.
- C) Hücrenin su alma isteği azalır: Bu seçenekte belirtildiği gibi, hücre içine su girdikçe ve turgor basıncı yükseldikçe, hücrenin daha fazla su alma kapasitesi veya "isteği" (yani su potansiyeli farkı) azalır. Hücre zaten suyla doludur ve iç basınç, daha fazla suyun içeri girmesini engeller. Bu, doğru bir ifadedir.
- D) Hücrenin yoğunluğu artar: Yoğunluk, kütle bölü hacimdir. Hücre su aldıkça hem kütlesi (su kütlesi eklenir) hem de hacmi artar. Suyun yoğunluğu, hücrenin genel yoğunluğundan genellikle daha düşüktür. Bu nedenle, hücre su aldıkça yoğunluğu artmaz, aksine azalma eğiliminde olabilir veya nispeten sabit kalabilir. Dolayısıyla, bu seçenek yanlıştır.
- E) Hücrenin hacmi azalır: Turgor basıncının artması, hücrenin su alması ve şişmesiyle gerçekleşir. Bu da hücrenin hacminin artması anlamına gelir. Hacmin azalması, su kaybıyla olur. Dolayısıyla, bu seçenek yanlıştır.
Sonuç olarak, bir hücrenin turgor basıncı arttığında, hücre zaten suyla doludur ve daha fazla su alma isteği azalır.
Cevap C seçeneğidir.
