🎓 10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu test, Osmanlı Devleti'nin yükseliş dönemi, fetih politikaları, denizlerdeki faaliyetleri ve Avrupa ile olan ilişkileri gibi temel konuları kapsamaktadır. Ayrıca coğrafi keşiflerin etkileri ve Osmanlı ekonomisi üzerindeki sonuçları da önemlidir.
📌 Osmanlı Devleti'nin Yükseliş Dönemi (1453-1579)
Osmanlı Devleti'nin Fatih Sultan Mehmet ile başlayıp Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümüne kadar geçen süreçteki siyasi, askeri ve ekonomik gelişmelerini içerir.
- İstanbul'un Fethi (1453): Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı olarak kabul edilir. Osmanlı'nın başkenti yapıldı.
- Fatih Sultan Mehmet'in Fetihleri: Belgrad hariç Balkanlar'ın büyük bölümü, Ege adaları, Kırım.
- II. Bayezid Dönemi: Cem Sultan olayı nedeniyle fetihler yavaşladı.
- Yavuz Sultan Selim Dönemi: Mısır'ın fethi ile halifelik Osmanlı'ya geçti. Baharat Yolu Osmanlı kontrolüne girdi.
- Kanuni Sultan Süleyman Dönemi: En parlak dönem. Rodos, Belgrad, Cezayir, Trablusgarp fethedildi.
⚠️ Dikkat: Yükselme Dönemi padişahlarını ve önemli olayları kronolojik sıraya göre bilmek önemlidir.
📌 Osmanlı Fetih Politikaları
Osmanlı Devleti'nin fethettiği bölgelerde uyguladığı politikalar sayesinde kalıcılığı sağlaması amaçlanmıştır.
- İskan Politikası: Fethedilen bölgelere Türk nüfus yerleştirilerek bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşması sağlandı.
- Tımar Sistemi: Toprakların devlet kontrolünde olması ve üretimin devamlılığının sağlanması amaçlandı.
- Hoşgörü Politikası (İstimalet): Fethedilen bölgelerdeki halka din ve vicdan özgürlüğü tanınarak devlete bağlılıkları artırılmaya çalışıldı.
💡 İpucu: İskan politikasının amacı sadece Türkleştirmek değil, aynı zamanda göçebe Türkmenleri yerleşik hayata geçirmektir.
📌 Osmanlı Devleti ve Denizcilik Faaliyetleri
Osmanlı Devleti'nin Akdeniz, Karadeniz ve Hint Okyanusu'ndaki denizcilik faaliyetleri ve bu faaliyetlerin sonuçları.
- Barbaros Hayrettin Paşa'nın Osmanlı hizmetine girmesiyle Akdeniz'de Osmanlı hakimiyeti güçlendi.
- Preveze Deniz Savaşı (1538) ile Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü pekişti.
- Hint Deniz Seferleri: Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki hakimiyetine son vermek amacıyla yapıldı, ancak başarılı olunamadı.
⚠️ Dikkat: Hint Deniz Seferlerinin başarısız olmasının nedenleri arasında Osmanlı donanmasının okyanuslara uygun olmaması ve bölgedeki Müslüman devletlerden yeterli destek alınamaması yer alır.
📌 Osmanlı Devleti ve Avrupa İlişkileri
Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletleriyle olan siyasi, askeri ve ticari ilişkileri.
- Fransa'ya Kapitülasyonlar (1535): Fransa'ya ticari ayrıcalıklar tanınarak Avrupa devletlerine karşı kullanılabilecek bir ittifak oluşturulmaya çalışıldı. Ancak zamanla kapitülasyonlar Osmanlı ekonomisine zarar verdi.
- Avrupa devletleriyle yapılan savaşlar ve antlaşmalar.
💡 İpucu: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını zayıflatan önemli bir faktördür.
📌 Coğrafi Keşiflerin Etkileri
Coğrafi keşiflerin Osmanlı Devleti üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri.
- Baharat Yolu ve İpek Yolu'nun önem kaybetmesiyle Osmanlı ekonomisi zarar gördü.
- Avrupa'da ticaretin gelişmesi ve merkantilizm politikası Osmanlı ekonomisini olumsuz etkiledi.
- Yeni ticaret yollarının bulunması Osmanlı gümrük gelirlerini azalttı.
⚠️ Dikkat: Coğrafi keşifler, Osmanlı Devleti'nin ekonomik gücünü zayıflatan önemli bir faktör olmuştur.
