Misak-ı Milli'de yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, Osmanlı borçlarının ödenmesi ile ilgilidir?
A) Azınlık hakları komşu ülkelerdeki Müslümanların hakları kadar olacaktır.
B) İstanbul ve Marmara Denizi'nin güvenliği sağlanırsa, Boğazlar dünya ticaretine açılacaktır.
C) Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen sınırlamalar (kapitülasyonlar) kaldırılmalıdır.
D) Arapların çoğunlukta olduğu yerlerin geleceği, halkın serbest oylarıyla belirlenmelidir.
Bu soruda, Misak-ı Milli'de yer alan maddelerden hangisinin Osmanlı borçlarının ödenmesi ile ilgili olduğunu bulmamız isteniyor. Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik ilkelerini dünyaya ilan ettiği önemli bir belgedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Azınlık hakları komşu ülkelerdeki Müslümanların hakları kadar olacaktır. Bu madde, azınlık hakları konusunda karşılıklılık ilkesini vurgular. Yani, Türkiye'deki azınlıklara tanınacak hakların, komşu ülkelerdeki Müslüman Türklere tanınan haklarla aynı seviyede olması gerektiğini belirtir. Bu madde doğrudan Osmanlı borçlarının ödenmesiyle ilgili değildir.
- B) İstanbul ve Marmara Denizi'nin güvenliği sağlanırsa, Boğazlar dünya ticaretine açılacaktır. Bu madde, İstanbul ve Boğazlar'ın güvenliği ile uluslararası ticaretin serbestisi konularını ele alır. Boğazlar'ın stratejik önemi ve uluslararası ticaretteki rolü vurgulanır. Bu madde de Osmanlı borçlarının ödenmesiyle doğrudan ilişkili değildir.
- C) Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen sınırlamalar (kapitülasyonlar) kaldırılmalıdır. İşte bu madde, sorumuzun cevabıdır. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'ne yabancı devletler tarafından tanınan ekonomik, hukuki ve idari ayrıcalıklardı. Bu ayrıcalıklar, Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerini düşürüyor, yerli sanayinin gelişmesini engelliyor ve yabancıların Osmanlı topraklarında vergi ödemeden ticaret yapmasına olanak tanıyordu. Kısacası, Osmanlı Devleti'nin maliyesini felç eden, ekonomik bağımsızlığını kısıtlayan ve borçlarını ödeme kabiliyetini ciddi şekilde zayıflatan en önemli engellerden biriydi. Kapitülasyonların kaldırılması talebi, devletin kendi kaynaklarını daha etkin kullanabilmesi, mali bağımsızlığını kazanması ve dolayısıyla borçlarını ödeyebilmesi için hayati önem taşıyordu.
- D) Arapların çoğunlukta olduğu yerlerin geleceği, halkın serbest oylarıyla belirlenmelidir. Bu madde, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan Arap topraklarının geleceğinin, halkın kendi iradesiyle belirlenmesi gerektiğini ifade eder. Bu, ulusların kendi kaderini tayin etme (self-determinasyon) ilkesiyle ilgilidir ve Osmanlı borçlarıyla doğrudan bir bağlantısı yoktur.
Bu analizler sonucunda, Osmanlı Devleti'nin mali bağımsızlığını kazanması ve borçlarını ödeyebilmesi için en kritik adımın kapitülasyonların kaldırılması olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
