🎓 5. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, 5. sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı sınavının 5. senaryosunun 2. testinde yer alan zamirler (adıllar), fiilimsiler, yazım kuralları ve noktalama işaretleri konularını kapsamaktadır. Bu konuları tekrar ederek sınava daha iyi hazırlanabilirsiniz.
📌 Zamirler (Adıllar)
Zamirler, isimlerin yerine kullanılan kelimelerdir. Cümlede isim gibi görev yaparlar.
- Kişi zamirleri: Ben, sen, o, biz, siz, onlar (Örnek: Ben sinemaya gideceğim.)
- İşaret zamirleri: Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar (Örnek: Şunu bana verir misin?)
- Belgisiz zamirler: Biri, birkaçı, hepsi, çoğu, tümü, bazıları, kimse (Örnek: Hepsi yalan söyledi.)
- Soru zamirleri: Kim, ne, nerede, hangisi, kaçı (Örnek: Kim geldi?)
- İlgi zamiri: -ki (Örnek: Benim kitabım güzel, seninki daha güzel.)
⚠️ Dikkat: "O" zamiri, hem kişi hem de işaret zamiri olabilir. Cümledeki anlamına göre karar verilir. Örneğin, "O geldi." (kişi zamiri), "O benim kalemim." (işaret zamiri)
📌 Fiilimsiler
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir.
- İsim-fiil (ad-eylem): -ma, -ış, -mak (Örnek: Gülmek sana yakışıyor.)
- Sıfat-fiil (ortaç): -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş (Örnek: Koşan çocuklar.)
- Zarf-fiil (ulaç): -ken, -alı, -madan, -ınca, -ip, -arak, -dıkça, -r...maz, -casına (Örnek: Gülerek içeri girdi.)
💡 İpucu: Fiilimsiler, fiiller gibi olumsuzluk eki alabilirler (Örnek: Gülmemek). Ancak fiil çekim eki alamazlar.
📌 Yazım Kuralları
Türkçede kelimelerin doğru yazılması önemlidir. Bazı temel yazım kuralları şunlardır:
- "de/da" bağlacı ve "-de/-da" hal eki farklıdır. Bağlaç ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Hal eki ise bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur. (Örnek: Ben de geldim. / Evde kimse yok.)
- "ki" bağlacı ve "-ki" ilgi zamiri farklıdır. Bağlaç ayrı yazılır. İlgi zamiri bitişik yazılır. (Örnek: Biliyorum ki sen de geleceksin. / Benimki daha güzel.)
- Sayılar yazıyla da yazılabilir. Ancak para ile ilgili işlemlerde sayılar bitişik yazılır. (Örnek: yüz lira / yüzelli lira)
- Büyük harflerin kullanımı: Cümleler büyük harfle başlar, özel isimler büyük harfle başlar (Örnek: Ayşe, Ankara).
⚠️ Dikkat: Kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve kısaltmanın okunuşuna göre getirilir (Örnek: TBMM'nin).
📌 Noktalama İşaretleri
Noktalama işaretleri, metnin daha anlaşılır olmasını sağlar.
- Nokta (.): Cümlenin sonuna konur. Kısaltmaların sonuna konur. Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.
- Virgül (,): Eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanılır. Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra konur.
- Soru işareti (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
- Ünlem işareti (!): Sevinç, üzüntü, şaşkınlık gibi duyguları ifade eden cümlelerin sonuna konur.
- Kesme işareti ('): Özel isimlere getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır.
💡 İpucu: Noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, cümlenin anlamını tamamen değiştirebilir. Bu yüzden dikkatli olun!
