Coğrafi keşiflerin başlamasında etkili olan temel faktörlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Avrupa'da yaşanan siyasi istikrarsızlık
B) İpek ve Baharat Yolları'nın Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçmesi
C) Avrupa'da tarımsal üretimin artması
D) Avrupa'da nüfusun azalması
Coğrafi Keşifler, 15. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupalı denizcilerin yeni ticaret yolları, kıtalar ve medeniyetler keşfetme sürecidir. Bu keşiflerin başlamasında birçok faktör etkili olmuştur, ancak en temel itici güçlerden biri ekonomik nedenlerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Avrupa'da yaşanan siyasi istikrarsızlık: Avrupa'da siyasi istikrarsızlıklar tarih boyunca sıkça yaşanmıştır. Ancak bu durum, doğrudan denizaşırı keşifleri tetikleyen birincil faktör değildir. Aksine, keşifleri finanse eden İspanya ve Portekiz gibi ülkelerde güçlü merkezi krallıklar bulunuyordu.
- B) İpek ve Baharat Yolları'nın Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçmesi: Bu, Coğrafi Keşiflerin başlamasındaki en önemli ve doğrudan etkili faktörlerden biridir. Avrupa, Doğu'dan gelen baharat, ipek ve diğer değerli mallara büyük ölçüde bağımlıydı. Ancak bu ticaret yolları (İpek ve Baharat Yolları) Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçince, Avrupalı tüccarlar yüksek vergiler ödemek zorunda kaldı ve ticaretin maliyeti arttı. Bu durum, Avrupalıları, özellikle Portekiz ve İspanya'yı, Doğu'ya ulaşmak için Osmanlı kontrolündeki karayollarını atlayacak yeni deniz yolları aramaya itti. Amaç, mallara daha ucuza ve aracısız ulaşmaktı.
- C) Avrupa'da tarımsal üretimin artması: Tarımsal üretimin artması genellikle refah ve nüfus artışına yol açar. Bu durum, keşifleri finanse edebilecek ekonomik gücü sağlayabilir, ancak yeni ticaret yolları arayışını doğrudan tetikleyen bir neden değildir.
- D) Avrupa'da nüfusun azalması: Nüfusun azalması (örneğin Kara Veba sonrası dönemde olduğu gibi) genellikle iş gücü kıtlığına ve ekonomik durgunluğa yol açar. Bu durum, yeni pazarlar ve kaynaklar arayışını teşvik etmekten ziyade, iç sorunlara odaklanmaya neden olabilir. Keşiflerin başladığı dönemde Avrupa'da genel olarak bir toparlanma ve nüfus artışı eğilimi vardı.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, İpek ve Baharat Yolları'nın Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçmesi, Avrupalıları yeni ticaret yolları bulmaya ve dolayısıyla Coğrafi Keşifleri başlatmaya iten en temel ekonomik ve stratejik faktördür.
Cevap B seçeneğidir.
