Bir öğrenci, "doğa sevgisi" temalı, 11'li hece ölçüsüyle ve çapraz kafiye düzeniyle (abab) bir şiir yazmak istemektedir. Bu öğrencinin, şiirini yazarken aşağıdaki adımlardan hangisini *en öncelikli* olarak gerçekleştirmesi beklenir?
A) Şiirde kullanacağı edebî sanatları belirlemek.
B) Şiirin başlığını ve şair mahlasını seçmek.
C) Tema ve ölçüye uygun kelime ve imgeler üzerinde düşünmek.
D) Şiirin her dörtlüğünde farklı bir konuya değinmek.
E) Şiiri tamamladıktan sonra imla ve noktalama hatalarını düzeltmek.
Sevgili öğrencim, şiir yazma süreci hem yaratıcı hem de teknik bir süreçtir. Başarılı bir şiir ortaya koymak için belirli adımları doğru sırayla atmak önemlidir. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri, senin "doğa sevgisi" temalı, 11'li hece ölçüsüyle ve çapraz kafiye düzeniyle (abab) şiir yazma hedefin doğrultusunda değerlendirelim:
- A) Şiirde kullanacağı edebî sanatları belirlemek: Edebî sanatlar (benzetme, kişileştirme, abartma vb.) şiire derinlik ve güzellik katar. Ancak bu sanatları etkili bir şekilde kullanabilmek için öncelikle ne hakkında yazacağını ve hangi kelimelerle ifade edeceğini bilmen gerekir. Yani, içerik ve temel kelime dağarcığı oluştuktan sonra edebî sanatlar devreye girer. Bu, ilk adım değildir.
- B) Şiirin başlığını ve şair mahlasını seçmek: Şiirin başlığı genellikle şiir tamamlandıktan sonra, içeriği en iyi yansıtacak şekilde belirlenir. Şair mahlası ise kişisel bir tercihtir ve şiirin yazım sürecinden bağımsızdır. Bu adımlar, şiir yazımının en öncelikli başlangıç adımları arasında yer almaz.
- C) Tema ve ölçüye uygun kelime ve imgeler üzerinde düşünmek: İşte bu, şiir yazmaya başlarken atılması gereken en kritik adımdır!
- Tema (doğa sevgisi): Bu tema sana hangi kavramları, varlıkları, duyguları düşündürüyor? (Ağaç, kuş, dere, çiçek, yeşil, mavi, huzur, dinginlik, özgürlük, yaşam vb.)
- Ölçü (11'li hece ölçüsü): Seçtiğin kelimeler ve oluşturacağın imgeler, bu hece ölçüsüne uygun olmalı. Örneğin, "güneş" 2 hece, "papatya" 3 hece. Bu kelimeleri bir araya getirerek 11 heceli dizeler oluşturmayı planlaman gerekir.
Bu adım, şiirinin temelini oluşturacak malzemeyi (kelimeler ve zihinsel görüntüler) toplamanı sağlar. Elinde bu malzemeler olmadan ne bir dize oluşturabilir ne de kafiye düzenini uygulayabilirsin.
- D) Şiirin her dörtlüğünde farklı bir konuya değinmek: Bu, şiirin yapısal bir özelliğidir ve içeriğin nasıl ilerleyeceğine dair bir plandır. Ancak bu planı yapabilmek için önce hangi konulara değinebileceğini ve bunları hangi kelimelerle ifade edeceğini bilmen gerekir. Yani, kelime ve imgeler üzerinde düşündükten sonra bu tür bir yapısal planlama yapabilirsin.
- E) Şiiri tamamladıktan sonra imla ve noktalama hatalarını düzeltmek: Bu adım, şiir yazım sürecinin son aşaması olan düzeltme ve kontrol aşamasıdır. Şiirini yazmayı bitirdikten sonra yapılması gereken bir eylemdir, en öncelikli başlangıç adımı olamaz.
Gördüğün gibi, şiir yazmaya başlarken elindeki tema (doğa sevgisi) ve teknik kısıtlamalar (11'li hece ölçüsü, çapraz kafiye) doğrultusunda, şiirinin temelini oluşturacak kelimeleri ve zihinsel görüntüleri belirlemek, yani "tema ve ölçüye uygun kelime ve imgeler üzerinde düşünmek" en öncelikli ve vazgeçilmez adımdır.
Cevap C seçeneğidir.
