🎓 10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı 7. senaryo meb Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 10. sınıf coğrafya dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavı için hazırlanan 7. senaryo MEB Test 1'de yer alan temel coğrafi konuları kapsamaktadır. Nüfus özellikleri, göçler, şehirleşme ve ekonomik faaliyetler gibi konulara odaklanacağız.
📌 Nüfusun Yapısal Özellikleri
Nüfusun yapısal özellikleri, bir ülkenin veya bölgenin nüfusunu oluşturan bireylerin yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, ekonomik faaliyetleri gibi niteliklerini ifade eder.
- Yaş Yapısı: Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımıdır. Genç, yetişkin ve yaşlı nüfus oranları ülkenin demografik yapısını gösterir.
- Cinsiyet Yapısı: Nüfustaki kadın ve erkek oranını ifade eder. Doğal dengeye yakın olması beklenir.
- Eğitim Düzeyi: Nüfusun okuryazarlık oranı, okullaşma oranı ve eğitim seviyesi ülkenin gelişmişlik düzeyini gösterir.
- Ekonomik Faaliyetler: Nüfusun hangi sektörlerde (tarım, sanayi, hizmet) çalıştığını gösterir.
⚠️ Dikkat: Yaşlı nüfus oranının yüksek olması, o ülkede sağlık hizmetlerinin gelişmiş olduğunu ve yaşam süresinin uzun olduğunu gösterir.
📌 Nüfus Piramitleri
Nüfus piramitleri, bir ülkenin veya bölgenin nüfusunun yaş ve cinsiyet yapısını grafiksel olarak gösteren araçlardır. Piramidin şekli, nüfusun büyüme hızını, yaşlı ve genç nüfus oranlarını anlamamıza yardımcı olur.
- Geniş Tabanlı Piramit: Doğurganlık ve ölüm oranlarının yüksek olduğu, genç nüfusun fazla olduğu gelişmemiş ülkeleri gösterir.
- Dar Tabanlı Piramit: Doğurganlık oranlarının düşük, yaşlı nüfusun fazla olduğu gelişmiş ülkeleri gösterir.
- Çan Şeklinde Piramit: Doğurganlık ve ölüm oranlarının dengelendiği, nüfusun dengeli bir şekilde dağıldığı ülkeleri gösterir.
💡 İpucu: Nüfus piramidinin tabanının genişlemesi doğum oranlarının arttığını, tepesinin genişlemesi ise yaşlı nüfusun arttığını gösterir.
📌 Göçler
Göç, insanların bir yerden başka bir yere yerleşmek amacıyla yaptıkları hareketlerdir. Göçler, iç göç ve dış göç olmak üzere ikiye ayrılır.
- İç Göç: Ülke sınırları içinde yapılan göçlerdir. Genellikle kırsal alanlardan kentlere doğru gerçekleşir.
- Dış Göç: Ülke sınırları dışına yapılan göçlerdir. Siyasi, ekonomik veya sosyal nedenlerle gerçekleşebilir.
- Göç Nedenleri: İşsizlik, doğal afetler, savaşlar, eğitim, sağlık hizmetleri gibi faktörler göçe neden olabilir.
- Göç Sonuçları: Göç alan yerlerde nüfus artışı, işsizlik, konut sıkıntısı gibi sorunlar yaşanabilir. Göç veren yerlerde ise nüfus azalması, işgücü kaybı gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
⚠️ Dikkat: Beyin göçü, eğitimli ve nitelikli insanların başka ülkelere göç etmesidir. Ülke için önemli bir kayıptır.
📌 Şehirleşme
Şehirleşme, kırsal alanlardan kentlere doğru olan nüfus hareketleri sonucunda kent nüfusunun artması ve kentlerin büyümesidir.
- Şehirleşme Nedenleri: Sanayileşme, eğitim, sağlık, iş imkanları gibi faktörler şehirleşmeyi hızlandırır.
- Şehirleşme Sonuçları: Konut sıkıntısı, trafik sorunları, çevre kirliliği, altyapı yetersizliği gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
- Plansız Şehirleşme: Şehirlerin kontrolsüz bir şekilde büyümesi, sosyal ve çevresel sorunlara yol açar.
💡 İpucu: Şehirlerdeki nüfus yoğunluğunun artması, ulaşım sorunlarını da beraberinde getirir.
📌 Ekonomik Faaliyetler ve Nüfus İlişkisi
Ekonomik faaliyetler, bir ülkenin veya bölgenin nüfusunun geçimini sağladığı işlerdir. Tarım, sanayi ve hizmet sektörü başlıca ekonomik faaliyetlerdir.
- Tarım: Nüfusun büyük bir kısmının tarımla uğraştığı ülkelerde, kırsal nüfus oranı yüksektir.
- Sanayi: Sanayinin geliştiği bölgelerde, şehirleşme oranı yüksektir ve nüfus yoğunluğu fazladır.
- Hizmet Sektörü: Hizmet sektörünün geliştiği ülkelerde, eğitimli nüfus oranı yüksektir ve yaşam standartları daha yüksektir.
⚠️ Dikkat: Bir ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyi, nüfusun hangi sektörlerde çalıştığı ile yakından ilişkilidir.
