9. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı 10. senaryo meb Test 1

Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli haritaların özelliklerinden biridir?

A) Geniş alanları gösterir.
B) Ayrıntıyı az gösterir.
C) Küçültme oranı azdır.
D) Hata payı fazladır.
E) Genellikle dünya haritaları bu ölçekte çizilir.

Merhaba sevgili öğrenciler! Haritaların ölçek özellikleri coğrafya derslerinin temel konularından biridir. Bu soruda büyük ölçekli haritaların özelliklerini doğru bir şekilde anlamamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Geniş alanları gösterir.

  Bu ifade yanlıştır. Büyük ölçekli haritalar, adından da anlaşılacağı gibi "büyük ölçekli" olsalar da, aslında yeryüzünün küçük bir bölümünü çok daha ayrıntılı gösterirler. Örneğin, bir şehir planı veya mahalle haritası büyük ölçekli haritalara örnektir. Geniş alanları gösteren haritalar küçük ölçekli haritalardır.

• B) Ayrıntıyı az gösterir.

  Bu ifade de yanlıştır. Büyük ölçekli haritaların en önemli özelliklerinden biri, gösterdikleri küçük alanları çok fazla ayrıntıyla (yollar, binalar, parklar, tek tek ağaçlar vb.) göstermeleridir. Ayrıntıyı az gösteren haritalar küçük ölçekli haritalardır.

• C) Küçültme oranı azdır.

  Bu ifade doğrudur. Harita ölçeği, gerçek uzunlukların harita üzerinde ne kadar küçültüldüğünü gösterir. Örneğin, 1/10.000 ölçekli bir harita, 1/1.000.000 ölçekli bir haritaya göre çok daha az küçültülmüştür. Paydadaki sayı ne kadar küçükse (örneğin 10.000), küçültme oranı o kadar azdır ve harita o kadar büyük ölçeklidir. Bu durum, daha fazla ayrıntı gösterilmesine olanak tanır.

• D) Hata payı fazladır.

  Bu ifade yanlıştır. Haritalarda hata payı (bozulma), genellikle yeryüzünün küresel şeklini düz bir zemine aktarırken ortaya çıkar. Büyük ölçekli haritalar küçük alanları gösterdiği için, bu alanlarda küreselliğin etkisi daha az hissedilir ve dolayısıyla hata payı daha azdır. Hata payı genellikle geniş alanları gösteren küçük ölçekli haritalarda (özellikle dünya haritalarında) daha fazladır.

• E) Genellikle dünya haritaları bu ölçekte çizilir.

  Bu ifade yanlıştır. Dünya haritaları, yeryüzünün tamamını veya çok büyük bir bölümünü gösterdiği için küçük ölçekli haritalara örnektir. Büyük ölçekli haritalar genellikle şehir, ilçe, mahalle gibi daha küçük idari birimlerin haritalarıdır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, büyük ölçekli haritaların temel özelliklerinden biri, gerçek alanın harita üzerine aktarılırken daha az küçültülmesidir.

Cevap C seçeneğidir.