Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı Hükümeti ile Mustafa Kemal'in tutumları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A) Osmanlı Hükümeti işgallere karşı pasif kalırken, Mustafa Kemal işgalleri durdurmak için diplomatik yollar aramıştır.
B) Osmanlı Hükümeti İtilaf Devletleri ile iş birliği yapmayı tercih ederken, Mustafa Kemal manda ve himaye fikrini savunmuştur.
C) Osmanlı Hükümeti antlaşmanın hükümlerine uymayı ve kurtuluşu İtilaf Devletleri'nin insafına bırakmayı düşünürken, Mustafa Kemal tam bağımsızlık ve millî egemenlik temelinde bir mücadele başlatmıştır.
D) Osmanlı Hükümeti Anadolu'daki direniş hareketlerini desteklerken, Mustafa Kemal İstanbul'da kalarak durumu gözlemlemiştir.
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı Hükümeti ile Mustafa Kemal'in yaklaşımları arasındaki temel farkı anlamamızı istiyor. Bu dönem, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcını anlamak için çok önemlidir. Şimdi adım adım inceleyelim:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Önemi: Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren bu antlaşma, Osmanlı Devleti için çok ağır şartlar içeriyordu. Özellikle 7. ve 24. maddeleri, İtilaf Devletleri'ne Anadolu'yu istedikleri gibi işgal etme yetkisi veriyordu. Bu durum, ülkenin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü doğrudan tehdit ediyordu.
- Osmanlı Hükümeti'nin Tutumu:
- Dönemin Osmanlı Hükümeti, savaşın yorgunluğu ve yenilginin getirdiği çaresizlikle, antlaşmanın hükümlerine uymayı ve İtilaf Devletleri'nin iyi niyetine sığınmayı tercih etti.
- Kurtuluşun, işgalci devletlerin merhametine veya diplomatik yollarla elde edilecek tavizlere bağlı olduğunu düşündüler.
- İşgallere karşı ciddi bir direniş göstermek yerine, durumu kabullenme ve mevcut düzeni koruma eğilimindeydiler.
- Mustafa Kemal'in Tutumu:
- Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ülkeyi tamamen parçalamaya yönelik bir tuzak olduğunu hemen fark etti.
- O, kurtuluşun ancak milletin kendi iradesiyle, tam bağımsızlık ve millî egemenlik temelinde verilecek bir mücadeleyle mümkün olacağına inanıyordu.
- Bu inançla, Anadolu'ya geçerek dağınık haldeki direniş hareketlerini birleştirmeyi, millî bir ordu kurmayı ve topyekûn bir bağımsızlık savaşı başlatmayı hedefledi.
- Onun için manda ve himaye gibi yabancı egemenliğini kabul etmek asla söz konusu değildi.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Osmanlı Hükümeti işgallere karşı pasif kalırken, Mustafa Kemal işgalleri durdurmak için diplomatik yollar aramıştır. Osmanlı Hükümeti'nin pasifliği doğru olsa da, Mustafa Kemal'in sadece diplomatik yollar aradığı ifadesi eksiktir. O, diplomatik yolları da kullansa da, asıl amacı tam bağımsızlık için topyekûn bir mücadele başlatmaktı.
- B) Osmanlı Hükümeti İtilaf Devletleri ile iş birliği yapmayı tercih ederken, Mustafa Kemal manda ve himaye fikrini savunmuştur. Osmanlı Hükümeti'nin durumu kabullenmesi bir nevi iş birliği gibi algılanabilir ancak Mustafa Kemal'in manda ve himaye fikrini savunduğu kesinlikle yanlıştır. O, bu fikrin en büyük karşıtıydı.
- C) Osmanlı Hükümeti antlaşmanın hükümlerine uymayı ve kurtuluşu İtilaf Devletleri'nin insafına bırakmayı düşünürken, Mustafa Kemal tam bağımsızlık ve millî egemenlik temelinde bir mücadele başlatmıştır. Bu seçenek, her iki tarafın tutumunu da en doğru ve net şekilde özetlemektedir. Osmanlı Hükümeti teslimiyetçi bir yol izlerken, Mustafa Kemal millî iradeye dayalı, bağımsızlıkçı bir mücadele başlatmıştır.
- D) Osmanlı Hükümeti Anadolu'daki direniş hareketlerini desteklerken, Mustafa Kemal İstanbul'da kalarak durumu gözlemlemiştir. Bu seçenek tamamen yanlıştır. Osmanlı Hükümeti direniş hareketlerini desteklemek bir yana, çoğu zaman bastırmaya çalışmıştır. Mustafa Kemal ise İstanbul'da kalmayıp Anadolu'ya geçerek direnişi örgütlemiştir.
Bu karşılaştırma bize, Osmanlı Hükümeti'nin çaresiz ve teslimiyetçi tutumuna karşılık, Mustafa Kemal'in ileri görüşlü, kararlı ve millî iradeye dayalı bağımsızlıkçı duruşunu açıkça göstermektedir.
Cevap C seçeneğidir.
