Sevgili öğrenciler, bu soru Millî Mücadele Dönemi'nde kazanılan diplomatik zaferlerimizi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) uluslararası alandaki ilk adımlarını anlamamız için çok önemli. Şimdi adım adım soruyu inceleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferler sonucunda imzalanan ve TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı sayılan antlaşmayı bulmamızı istiyor. Burada anahtar kelimeler "Doğu Cephesi", "Ermenilere karşı zaferler" ve "TBMM'nin ilk siyasi başarısı"dır.
- Doğu Cephesi'ndeki Mücadele: Millî Mücadele Dönemi'nde Doğu Cephesi, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermeni kuvvetlerine karşı büyük başarılar kazandığı bir cepheydi. Bu zaferler, TBMM Hükümeti'nin hem askeri gücünü hem de siyasi varlığını uluslararası alanda göstermesi açısından kritik bir öneme sahipti.
- Gümrü Antlaşması'nın Önemi: Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermenistan'a karşı kazandığı zaferlerin ardından, 3 Aralık 1920 tarihinde Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Ermenistan, Sevr Antlaşması'nı tanımadığını kabul etti, Doğu sınırlarımız büyük ölçüde güvence altına alındı ve en önemlisi, TBMM Hükümeti uluslararası alanda ilk kez bir devletle antlaşma imzalayarak siyasi bir aktör olarak varlığını tescillemiş oldu. Bu nedenle Gümrü Antlaşması, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olarak kabul edilir.
- Diğer Seçeneklere Bakalım:
- A) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmıştır. Doğu sınırlarımızın kesinleşmesinde önemli rol oynamıştır ancak Gümrü Antlaşması'ndan sonra imzalanmıştır.
- C) Kars Antlaşması: 13 Ekim 1921'de Kafkas Cumhuriyetleri (Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan) ile imzalanmıştır. Moskova Antlaşması'nın devamı niteliğindedir ve Doğu sınırlarımızı nihai olarak belirlemiştir. Bu da Gümrü Antlaşması'ndan sonradır.
- D) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanmıştır. Güney Cephesi'ndeki mücadeleyi sona erdirmiş ve Hatay dışında bugünkü Suriye sınırımızı belirlemiştir. Bu da Gümrü Antlaşması'ndan sonraki bir başarıdır.
- Sonuç: Yukarıdaki açıklamalar ışığında, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olan antlaşma Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap B seçeneğidir.
