Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan Gümrü Antlaşması'nın önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Batı Cephesi'ne asker kaydırılmasına olanak sağlaması.
B) Misakımillî sınırlarının tamamen gerçekleştiğini göstermesi.
C) İtilaf Devletleri arasında anlaşmazlık çıkarması.
D) Güney Cephesi'ndeki direnişi sona erdirmesi.
Gümrü Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli dönüm noktalarından biridir. Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan bu antlaşmanın önemi, savaşın genel gidişatı ve stratejik dengeler açısından büyük bir etkiye sahiptir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Batı Cephesi'ne asker kaydırılmasına olanak sağlaması. Bu seçenek doğrudur. Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zafer ve ardından imzalanan Gümrü Antlaşması ile bu cephe kapanmıştır. Bu durum, Doğu Cephesi'nde görevli olan Türk ordusunun ve kaynaklarının serbest kalmasını sağlamıştır. Kurtuluş Savaşı'nın en kritik ve yoğun çatışmalarının yaşandığı cephe Batı Cephesi'ydi. Yunan işgaline karşı verilen mücadele burada yoğunlaşmıştı. Doğu Cephesi'nin kapanmasıyla birlikte, buradaki askerler ve mühimmat hızla Batı Cephesi'ne kaydırılarak bu cephenin gücü artırılmıştır. Bu, Batı Cephesi'ndeki zaferlerin kazanılmasında hayati bir rol oynamıştır.
- B) Misakımillî sınırlarının tamamen gerçekleştiğini göstermesi. Bu seçenek yanlıştır. Gümrü Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşma olup, doğu sınırlarımızın bir kısmını güvence altına almıştır. Ancak Misakımillî (Ulusal Ant) sınırları çok daha geniş kapsamlı olup, Musul, Hatay, Batı Trakya gibi bölgeleri de içermekteydi. Gümrü Antlaşması, Misakımillî'nin sadece bir bölümünü gerçekleştirmiştir.
- C) İtilaf Devletleri arasında anlaşmazlık çıkarması. Bu seçenek yanlıştır. Türk Kurtuluş Savaşı'nın genel başarıları, zamanla İtilaf Devletleri arasında anlaşmazlıklara yol açmış olsa da (örneğin Fransa ve İtalya'nın Yunanistan'a desteğini çekmesi), Gümrü Antlaşması'nın doğrudan ve hemen İtilaf Devletleri arasında büyük bir anlaşmazlık çıkardığı söylenemez. Bu antlaşma daha çok Türkiye ile Ermenistan arasındaki bir meseleydi ve İtilaf Devletleri'nin genel politikalarını doğrudan etkilemedi.
- D) Güney Cephesi'ndeki direnişi sona erdirmesi. Bu seçenek yanlıştır. Güney Cephesi'ndeki direniş (Fransızlara karşı Antep, Maraş, Urfa'da), Gümrü Antlaşması'ndan bağımsız olarak yerel Kuvâ-yi Millîye güçleri tarafından yürütülmüştür. Güney Cephesi, daha sonra 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile kapanmıştır. Gümrü Antlaşması'nın Güney Cephesi'ndeki direnişi sona erdirme gibi bir etkisi olmamıştır.
Bu değerlendirmeler ışığında, Gümrü Antlaşması'nın en önemli stratejik sonucu, Doğu Cephesi'ndeki askeri gücün Batı Cephesi'ne aktarılmasına imkan sağlamasıdır.
Cevap A seçeneğidir.
