9. sınıf türk dili ve edebiyatı 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 1

"Dede Korkut Hikayeleri"ndeki hikayelerin genel özelliği nedir?

A) Aşk ve ayrılık teması ağırlıktadır.
B) Kahramanlık ve yiğitlik ön plandadır.
C) Dinî ve tasavvufi öğeler yoğundur.
D) Mizahi unsurlar belirgindir.
E) Doğa sevgisi ve pastoral yaşam anlatılır.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Dede Korkut Hikayeleri, Türk destan geleneğinin en önemli eserlerinden biridir. Oğuz Türklerinin yaşam tarzını, inançlarını, geleneklerini ve değerlerini yansıtan bu hikayelerin genel özelliğini bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Aşk ve ayrılık teması ağırlıktadır.

  Dede Korkut Hikayeleri'nde aşk ve ayrılık temaları yer yer işlenir (örneğin Bamsı Beyrek hikayesi). Ancak bu temalar, genellikle kahramanlık ve yiğitlik gösterileri için bir motivasyon veya yan unsur olarak karşımıza çıkar. Hikayelerin ana ekseni aşk değildir.

• B) Kahramanlık ve yiğitlik ön plandadır.

  Bu seçenek, Dede Korkut Hikayeleri'nin en belirgin ve genel özelliğidir. Hikayeler, Oğuz beylerinin ve alp yiğitlerinin düşmanlarla (iç ve dış düşmanlar, olağanüstü varlıklar) yaptıkları mücadeleleri, cesaretlerini, güçlerini, fedakarlıklarını ve vatanlarına bağlılıklarını anlatır. Boğaç Han'ın babasıyla mücadelesi, Tepegöz'le savaş, Salur Kazan'ın esir düşmesi ve kurtulması gibi pek çok olay, kahramanlık ve yiğitlik teması etrafında döner. Bu hikayeler, Oğuz Türklerinin savaşçı ruhunu ve kahramanlık idealini yüceltir.

• C) Dinî ve tasavvufi öğeler yoğundur.

  Dede Korkut Hikayeleri, İslamiyet'in kabulünden sonra yazıya geçirilmiş olsa da, İslamiyet öncesi Türk inanç ve yaşam tarzının izlerini de taşır. Hikayelerde Allah'a şükür, namaz gibi İslami unsurlar bulunmakla birlikte, hikayelerin genel amacı dinî veya tasavvufi bir mesaj vermek değildir. Daha çok destansı ve dünyevi kahramanlıklar anlatılır.

• D) Mizahi unsurlar belirgindir.

  Dede Korkut Hikayeleri'nde mizahi unsurlar yok denecek kadar azdır veya hikayelerin ana temasını oluşturmaz. Hikayeler genellikle ciddi, destansı ve dramatik bir tona sahiptir.

• E) Doğa sevgisi ve pastoral yaşam anlatılır.

  Hikayelerde doğa betimlemeleri (yaylalar, dağlar, nehirler) olayların geçtiği arka planı oluşturur. Ancak hikayelerin ana odağı doğa sevgisini veya pastoral yaşamın güzelliklerini anlatmak değildir. Doğa, genellikle kahramanların mücadele ettiği veya yaşadığı bir ortam olarak yer alır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Dede Korkut Hikayeleri'nin temel ve en belirgin özelliğinin kahramanlık ve yiğitlik olduğunu açıkça görebiliriz. Hikayeler, Oğuz Türklerinin cesaretini, gücünü ve savaşçı ruhunu destansı bir dille anlatır.

Cevap B seçeneğidir.