Merhaba sevgili öğrenciler!
"Ki" ekinin yazımı, Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. Ancak birkaç basit kuralı öğrendiğimizde, bu kafa karışıklığını kolayca giderebiliriz. Haydi, sorumuzu adım adım inceleyelim ve "ki"nin doğru yazımını öğrenelim.
Öncelikle, Türkçede üç farklı "ki" olduğunu hatırlayalım:
- Bağlaç olan "ki": Bu "ki" her zaman ayrı yazılır. Cümleleri veya kelime gruplarını birbirine bağlar. Genellikle kendisinden önceki kelimeye "-ler/-lar" ekini getirdiğimizde anlamsız olur. (Örnek: "Duydum ki", "Baktım ki")
- İlgi zamiri olan "-ki": Bu "-ki" her zaman bitişik yazılır. Bir ismin yerini tutar. Kendisinden önceki kelimeye "-ler/-lar" ekini getirdiğimizde anlamlı olur. (Örnek: "Benimki" → "benimkiler", "Seninki" → "seninkiler")
- Sıfat yapan "-ki": Bu "-ki" de her zaman bitişik yazılır. Bir ismin önüne gelerek onu niteler veya belirtir. Genellikle yer veya zaman bildirir. Kendisinden önceki kelimeye "-ler/-lar" ekini getirdiğimizde anlamlı olur. (Örnek: "Evdeki" → "evdekiler", "Akşamki" → "akşamkiler")
Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:
- A) Sendeki kalem benimkinden güzel.
- "Sendeki": "Sen" kelimesine "-ki" eki gelmiş. "Sendekiler" dediğimizde anlamlı oluyor ("sendeki kalemler" gibi). Bu, sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- "Benimkinden": "Benim" kelimesine "-ki" eki gelmiş. "Benimkiler" dediğimizde anlamlı oluyor ("benim kalemlerim" anlamında). Bu, ilgi zamiri olan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- Bu cümlede her iki "-ki" eki de doğru yazılmıştır.
- B) Duydumki hasta olmuşsun.
- "Duydumki": "Duydum" kelimesine "-ki" gelmiş. "Duydumkiler" dediğimizde anlamsız oluyor. Bu, bağlaç olan "ki"dir ve ayrı yazılması gerekir ("Duydum ki"). Dolayısıyla yazımı yanlıştır.
- C) Öyleki anlatamam.
- "Öyleki": "Öyle" kelimesine "-ki" gelmiş. "Öylekiler" dediğimizde anlamsız oluyor. Bu, bağlaç olan "ki"dir ve ayrı yazılması gerekir ("Öyle ki"). Dolayısıyla yazımı yanlıştır.
- D) Baktım ki gelmiyor.
- "Baktım ki": "Baktım" kelimesine "ki" gelmiş. "Baktımkiler" dediğimizde anlamsız oluyor. Bu, bağlaç olan "ki"dir ve ayrı yazılması doğrudur. Ancak soruda "ki ekinin yazımı" sorulmaktadır. Bu cümlede "ki" bir ek değil, ayrı yazılan bir bağlaçtır. Dolayısıyla, bu seçenekte bir "ki" eki bulunmadığı için, "ki ekinin yazımı" açısından değerlendirilemez.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "ki" ekinin doğru yazıldığı tek seçenek A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
