Bir cisim kalın kenarlı mercekten 30 cm uzakta bulunmaktadır. Merceğin odak uzaklığı -15 cm olduğuna göre, görüntü nerede oluşur?
A) Merceğin 10 cm önündeMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, kalın kenarlı bir mercekte cismin görüntüsünün nerede oluştuğunu bulacağız. Optik problemlerini çözerken dikkat etmemiz gereken en önemli şeylerden biri, verilen değerlerin işaretlerini doğru kullanmaktır. Haydi adım adım ilerleyelim:
Mercek denklemi, cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı ve odak uzaklığı arasındaki ilişkiyi verir:
$rac{1}{f} = rac{1}{d_o} + rac{1}{d_i}$
Şimdi, bildiğimiz değerleri denkleme yerleştirelim:
$rac{1}{-15} = rac{1}{30} + rac{1}{d_i}$
$rac{1}{d_i}$ ifadesini yalnız bırakmak için $rac{1}{30}$'u denklemin diğer tarafına atalım:
$rac{1}{d_i} = rac{1}{-15} - rac{1}{30}$
Paydaları eşitlemek için $rac{1}{-15}$ ifadesini 2 ile genişletelim:
$rac{1}{d_i} = rac{1 \times 2}{-15 \times 2} - rac{1}{30}$
$rac{1}{d_i} = rac{-2}{30} - rac{1}{30}$
Şimdi çıkarma işlemini yapabiliriz:
$rac{1}{d_i} = rac{-2 - 1}{30}$
$rac{1}{d_i} = rac{-3}{30}$
Bu kesri sadeleştirelim:
$rac{1}{d_i} = rac{-1}{10}$
Her iki tarafın tersini alarak $d_i$ değerini buluruz:
$d_i = -10$ cm
Görüntü uzaklığı ($d_i$) için bulduğumuz değer $-10$ cm'dir. Optikte, görüntü uzaklığının negatif çıkması, görüntünün sanal (gerçek olmayan) olduğu ve merceğin cisimle aynı tarafında (yani merceğin önünde) oluştuğu anlamına gelir.
Dolayısıyla, görüntü merceğin 10 cm önünde oluşur.
Bu sonuç, A seçeneği ile eşleşmektedir.
Cevap A seçeneğidir.