Aşağıdakilerden hangisi destan dönemine ait bir özellik değildir?
A) Sözlü gelenekle aktarılması
B) Olağanüstü olaylara yer verilmesi
C) Kahramanlık temalarının işlenmesi
D) Yazılı kaynaklardan derlenmesi
E) Anonim olması
Destan dönemi, edebiyatımızın ve genel olarak dünya edebiyatının en eski ve en temel dönemlerinden biridir. Bu dönemde ortaya çıkan destanlar, bir milletin veya topluluğun ortak hafızasını, değerlerini, kahramanlıklarını ve dünya görüşünü yansıtır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sözlü gelenekle aktarılması: Destanlar, ortaya çıktıkları ilk dönemlerde yazı henüz yaygınlaşmadığı için nesilden nesile sözlü olarak, yani anlatılarak aktarılmıştır. Bu, destan döneminin en belirgin özelliklerinden biridir.
- B) Olağanüstü olaylara yer verilmesi: Destanlarda, kahramanların karşılaştığı zorluklar, tanrıların veya doğaüstü güçlerin müdahaleleri, büyülü olaylar gibi gerçeküstü unsurlar sıkça bulunur. Bu, destanlara epik bir boyut kazandırır.
- C) Kahramanlık temalarının işlenmesi: Destanların merkezinde genellikle bir milletin veya topluluğun kaderini etkileyen, olağanüstü güçlere sahip, cesur ve fedakar bir kahraman bulunur. Bu kahramanın maceraları, savaşları ve başarıları anlatılır.
- D) Yazılı kaynaklardan derlenmesi: Destan dönemi, genellikle yazının henüz yaygınlaşmadığı veya kullanılmadığı, sözlü kültürün egemen olduğu bir zamana denk gelir. Destanlar *önce* sözlü olarak oluşur ve aktarılır. Yazıya geçirilmesi ve derlenmesi, destan döneminin *sonraki* aşamalarında, genellikle yazının yaygınlaşmasıyla birlikte gerçekleşir. Dolayısıyla, "yazılı kaynaklardan derlenmesi" destan döneminin kendisinin bir özelliği değil, destanların daha sonraki bir aşamada kayıt altına alınma sürecidir.
- E) Anonim olması: Destanlar, genellikle tek bir yazarın eseri değildir. Toplumun ortak ürünü olarak kabul edilir, zamanla şekillenir ve farklı anlatıcılar tarafından zenginleştirilir. Bu nedenle yazarları belli değildir, yani anonimdirler.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, destan dönemi esasen sözlü bir dönemdir. Destanların yazılı kaynaklardan derlenmesi, destanların oluşum döneminden daha sonraki bir aşamayı ifade eder.
Cevap D seçeneğidir.
