Oksijenli solunumun son elektron alıcısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karbon dioksit B) Su C) Oksijen D) NADH E) FADH2
Oksijenli Solunumun Genel Amacı: Oksijenli solunum, hücrelerin besin maddelerinden (genellikle glikozdan) enerji (ATP) üretmesini sağlayan karmaşık bir süreçtir. Bu süreç, glikoliz, pirüvat oksidasyonu, Krebs döngüsü (sitrik asit döngüsü) ve elektron taşıma zinciri (ETS) olmak üzere dört ana aşamadan oluşur.
Elektron Taşıma Zinciri (ETS) ve Önemi: Oksijenli solunumun en fazla ATP'nin üretildiği aşaması ETS'dir. Bu aşamada, glikoliz ve Krebs döngüsünde üretilen NADH ve FADH2 gibi elektron taşıyıcı moleküller, yüksek enerjili elektronları mitokondrinin iç zarında bulunan bir dizi protein kompleksine (elektron taşıma zinciri) aktarır.
Elektronların Akışı ve Enerji Salınımı: Elektronlar, ETS boyunca bir dizi redoks reaksiyonu ile bir proteinden diğerine aktarılır. Bu aktarım sırasında elektronlar enerjilerini kademeli olarak kaybederler. Salınan bu enerji, protonların ($H^+$) mitokondri iç zarının dışına (zarlar arası boşluğa) pompalanması için kullanılır ve bir proton gradyanı (derişim farkı) oluşturur. Bu gradyan, ATP sentaz enzimi aracılığıyla ATP üretimi için itici güç sağlar.
Son Elektron Alıcısının Rolü: Elektron taşıma zincirinin kesintisiz ve verimli bir şekilde çalışabilmesi için, zincirin sonunda elektronları alacak bir "son elektron alıcısı" moleküle ihtiyaç vardır. Bu alıcı, elektronların zincir boyunca akmaya devam etmesini ve ETS'nin tıkanmamasını sağlar.
Oksijenli Solunumda Son Elektron Alıcısı: Oksijenli solunumda, elektron taşıma zincirinin en sonunda, elektronları ve protonları ($H^+$) kabul eden molekül **oksijen**dir. Oksijen, bu elektronları ve protonları alarak su ($H_2O$) molekülünü oluşturur. Bu reaksiyon, ETS'nin son adımıdır ve oksijenin varlığı, solunumun "oksijenli" olarak adlandırılmasının temel nedenidir.
Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
A) Karbon dioksit: Krebs döngüsünde oluşan bir atık üründür, elektron alıcısı değildir.
B) Su: Oksijenin elektronları ve protonları almasıyla oluşan bir üründür, elektron alıcısı değildir.
D) NADH ve E) FADH2: Bunlar elektron taşıyıcı moleküllerdir. Elektronları ETS'ye *getirirler* ve *bağışlarlar*, ancak kendileri son elektron alıcısı değillerdir.
