Hücre zarı, hücrenin dış çevresi ile iç ortamını ayıran, seçici geçirgen bir yapıdır. Canlılık için hayati öneme sahip olan bu zar, çeşitli moleküllerden oluşur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hücre zarının yapısında hangi moleküllerin bulunduğunu ve hangisinin bulunmadığını anlayalım:
- A) Fosfolipit: Hücre zarının temel yapı taşıdır. Çift katlı fosfolipit tabakası (fosfolipit çift tabakası) zarın ana iskeletini oluşturur ve zarın akışkanlık özelliğini sağlar. Bu moleküllerin hidrofilik (suyu seven) başları dışa, hidrofobik (suyu sevmeyen) kuyrukları ise içe dönük olacak şekilde düzenlenir.
- B) Kolesterol: Özellikle hayvan hücre zarlarında bulunan önemli bir lipit türüdür. Fosfolipit tabakasının arasına yerleşerek zarın akışkanlığını düzenler. Yüksek sıcaklıklarda zarın aşırı akışkan olmasını engellerken, düşük sıcaklıklarda zarın donmasını önler.
- C) Protein: Hücre zarının yapısında bol miktarda protein bulunur. Bu proteinler zarın içine gömülü (integral proteinler) veya zarın yüzeyinde (periferik proteinler) yer alabilir. Taşıma, enzim aktivitesi, hücre tanıma, hücreler arası bağlantı ve sinyal iletimi gibi birçok önemli fonksiyonda görev alırlar.
- D) Nişasta: Nişasta, bitkilerde glikozun depolanmış şekli olan büyük bir polisakkarittir (çok sayıda glikoz biriminden oluşan karbonhidrat). Bitki hücrelerinde enerji depolamak için kullanılır ve kloroplastlarda veya amiloplastlarda bulunur. Hücre zarının yapısında bulunmaz. Hücre zarının yapısında karbonhidratlar bulunsa da (glikolipit ve glikoproteinlerin karbonhidrat kısımları), bunlar nişasta formunda değildir ve farklı işlevlere sahiptir.
- E) Glikoprotein: Proteinlere bağlı karbonhidrat zincirlerinden oluşan moleküllerdir. Hücre zarının dış yüzeyinde bulunurlar ve hücrelerin birbirini tanıması, hücreler arası iletişim, antijenik özellikler ve bazı hormonların bağlanması gibi önemli roller üstlenirler. Glikolipitlerle birlikte glikokaliks adı verilen yapıyı oluştururlar.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, nişasta bir depolama polisakkariti olup hücre zarının yapısında yer almaz.
Cevap D seçeneğidir.
