Sevgili öğrenciler, bu soruda DNA replikasyonunda görevli enzimleri ve görevlerini hatırlamamız gerekiyor. DNA replikasyonu, hücre bölünmesi öncesinde genetik materyalin kopyalanması sürecidir. Bu süreçte birçok özel enzim uyumlu bir şekilde çalışır.
- A) DNA polimeraz: Bu enzim, DNA replikasyonunun ana oyuncusudur. Mevcut bir DNA zincirini kalıp olarak kullanarak yeni bir DNA zinciri sentezler. Nükleotitleri doğru sırayla ekleyerek yeni zinciri oluşturur. Dolayısıyla DNA replikasyonunda hayati bir görevi vardır.
- B) Helikaz: DNA çift sarmalını açarak iki tek zinciri birbirinden ayıran bir enzimdir. Tıpkı bir fermuarı açar gibi, DNA'nın iki ipliğini ayırır ve replikasyon çatalını oluşturur. Bu ayrılma, DNA polimerazın kalıp zincirlere erişebilmesi için gereklidir. DNA replikasyonunda görevlidir.
- C) Ligaz: DNA replikasyonu sırasında, özellikle kesintili zincirde (geriye doğru sentezlenen zincir) oluşan kısa DNA parçacıklarını (Okazaki parçacıkları) birbirine bağlayan bir enzimdir. Bu parçacıkların birleştirilmesiyle kesintisiz bir DNA zinciri oluşur. DNA replikasyonunda görevlidir.
- D) RNA polimeraz: Bu enzim, DNA'daki genetik bilgiyi kullanarak RNA molekülleri (mRNA, tRNA, rRNA gibi) sentezlemekten sorumludur. Bu sürece transkripsiyon denir. RNA polimerazın temel görevi genetik bilginin DNA'dan RNA'ya aktarılmasıdır, doğrudan yeni DNA zinciri sentezlemek değildir. DNA replikasyonunda doğrudan görevli değildir. (Ancak, primaz enzimi bir RNA polimeraz türüdür ve DNA replikasyonu için RNA primerleri sentezler. Ancak genel "RNA polimeraz" terimi transkripsiyon enzimini ifade eder.)
- E) Primaz: DNA polimerazın yeni bir DNA zinciri sentezine başlayabilmesi için kısa bir RNA başlangıç parçası (primer) sentezleyen özel bir RNA polimeraz türüdür. DNA polimerazlar, sıfırdan DNA sentezine başlayamazlar; bir başlangıç noktasına (primere) ihtiyaç duyarlar. Primaz bu başlangıç noktalarını sağlar. Dolayısıyla DNA replikasyonunda kritik bir rol oynar.
Yukarıdaki açıklamalara göre, DNA replikasyonunda doğrudan yeni DNA zinciri sentezi veya DNA yapısının açılması/birleştirilmesi gibi görevleri olmayan enzim RNA polimeraz'dır. RNA polimerazın ana görevi transkripsiyon (RNA sentezi) sürecidir.
Cevap D seçeneğidir.
