PMYO Mülakat Soruları: Adayların Bilmesi Gerekenler Test 1

🎓 PMYO Mülakat Soruları: Adayların Bilmesi Gerekenler Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, PMYO mülakat testlerinde karşılaşabileceğiniz temel Türkçe ve Matematik konularını sade bir dille özetlemektedir. Amacımız, bilgileri kolayca anlamanızı ve hatırlamanızı sağlamaktır.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiil özelliklerini tamamen yitirmeyen ancak cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir.

• İsim-fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılır. (Örnek: Okumak güzeldir. Onun gülüşü beni etkiledi.)
• Sıfat-fiil (Ortac): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede sıfat gibi bir ismi niteler. (Örnek: Gelecek hafta. Koşan adam.)
• Zarf-fiil (Bağ-fiil, Ulaç): Fiile "-ken, -alı, -esiye, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -madan, -dağında, -r...mez, -casına" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zarf gibi fiili veya fiilimsiyi durum ya da zaman yönünden belirtir. (Örnek: Koşarak geldi. Gelince haber ver.)

💡 İpucu: İsim-fiil eki olan "-ma" ile olumsuzluk eki olan "-ma"yı karıştırmayın. Olumsuzluk eki fiilin anlamını değiştirirken, isim-fiil eki fiili isimleştirir. (Örnek: "Gülme" (isim-fiil) ve "Gülme!" (olumsuz emir)).

📝 Cümle Çeşitleri

Cümleler, farklı özelliklerine göre çeşitli gruplara ayrılır. Bu sınıflandırmalar, cümleleri daha iyi anlamamızı sağlar.

• Yüklemin Türüne Göre:
  • Fiil Cümlesi: Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir. (Örnek: Çocuklar parkta oynuyor.)
  • İsim Cümlesi: Yüklemi isim veya isim soylu bir sözcük olan cümlelerdir. (Örnek: Hava bugün çok güzeldi.)
• Yüklemin Yerine Göre:
  • Kurallı (Düz) Cümle: Yüklemi sonda olan cümlelerdir. (Örnek: Kitap okumayı severim.)
  • Devrik Cümle: Yüklemi sonda olmayan cümlelerdir. (Örnek: Severim ben kitap okumayı.)
• Anlamına Göre:
  • Olumlu Cümle: Eylemin gerçekleştiğini veya durumun var olduğunu bildiren cümlelerdir. (Örnek: Bugün hava güneşli.)
  • Olumsuz Cümle: Eylemin gerçekleşmediğini veya durumun var olmadığını bildiren cümlelerdir. (Örnek: Bugün hava güneşli değil.)
• Yapısına Göre:
  • Basit Cümle: Tek yüklemi ve tek yargısı olan cümlelerdir. İçinde fiilimsi veya başka bir yargı bulunmaz. (Örnek: Kuşlar uçuyor.)
  • Birleşik Cümle: Temel yargı (yüklem) dışında içinde yan yargı (fiilimsi, şart kipi veya başka bir cümle) barındıran cümlelerdir. (Örnek: Kitap okuyan herkes başarılı olur.)
  • Sıralı Cümle: İki veya daha fazla cümlenin virgül (,) veya noktalı virgül (;) ile birbirine bağlanmasıyla oluşan cümlelerdir. (Örnek: Geldi, gördü, yendi.)
  • Bağlı Cümle: İki veya daha fazla cümlenin "ve, ama, fakat, çünkü, ancak" gibi bağlaçlarla birbirine bağlanmasıyla oluşan cümlelerdir. (Örnek: Ders çalıştı ama sınavı geçemedi.)

⚠️ Dikkat: Yapısına göre cümleler genellikle karıştırılır. Özellikle fiilimsilerin varlığı bir cümleyi basit olmaktan çıkarıp birleşik yapar.

✍️ Yazım Kuralları

Doğru ve etkili iletişim için yazım kurallarına uymak çok önemlidir. İşte bazı temel kurallar:

• Büyük Harflerin Kullanımı:
  • Cümle başında, özel isimlerde (kişi adları, yer adları, millet adları), unvanlarda, belirli tarih bildiren ay ve gün adlarında (Örnek: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, 19 Mayıs Pazartesi) büyük harf kullanılır.
  • Kurum, kuruluş, dernek, iş yeri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. (Örnek: Türk Dil Kurumu)
• Birleşik ve Ayrı Yazılan Kelimeler:
  • "Her şey", "bir şey", "hiç kimse" gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır.
  • "Biraz", "birçok", "hiçbir", "herhangi" gibi ifadeler bitişik yazılır.
  • "De" bağlacı ayrı, "-de" hal eki bitişik yazılır. (Örnek: Sen de gel. Evde kaldı.)
  • "Ki" bağlacı ayrı, "-ki" ilgi eki veya sıfat yapan "-ki" bitişik yazılır. (Örnek: Duydum ki geliyormuşsun. Evdeki eşyalar.)
  • "Mi" soru edatı her zaman ayrı yazılır. (Örnek: Geldi mi?)
• Sayıların Yazımı:
  • Metin içinde sayılar genellikle yazıyla belirtilir (Örnek: iki bin yirmi üç).
  • Para birimleri, istatistikler, saat ve ölçü bildiren sayılar rakamla yazılır. (Örnek: saat $15.30$, $5$ kilogram)
  • Sıra sayıları rakamla yazıldığında yanına nokta konur veya kesme işaretiyle ek ayrılır (Örnek: $1.$ veya $1.'inci$).

💡 İpucu: "De" ve "Ki" bağlaçlarının ayrı mı bitişik mi yazılacağını anlamak için cümleden çıkarın. Cümlenin anlamı bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır. Bozuluyorsa ektir ve bitişik yazılır.

➕ Temel İşlemler ve Sayılar

Matematiğin temeli dört işlem ve sayı kavramlarını iyi anlamaktan geçer. Bu bilgiler diğer konular için zemin oluşturur.

• Dört İşlem:
  • Toplama: İki veya daha fazla sayıyı bir araya getirme. (Örnek: $5 + 3 = 8$)
  • Çıkarma: Bir sayıdan diğerini eksiltme. (Örnek: $10 - 4 = 6$)
  • Çarpma: Tekrarlı toplama işlemi. (Örnek: $4 \times 2 = 8$)
  • Bölme: Bir sayıyı eşit parçalara ayırma. (Örnek: $12 \div 3 = 4$)
• Sayı Çeşitleri:
  • Doğal Sayılar: Sayma sayıları ve sıfır ($0, 1, 2, 3, ...$).
  • Tam Sayılar: Doğal sayılar, sıfır ve negatif sayılar ($..., -2, -1, 0, 1, 2, ...$).
  • Tek Sayılar: $2$'ye tam bölünemeyen sayılar ($..., -3, -1, 1, 3, ...$).
  • Çift Sayılar: $2$'ye tam bölünebilen sayılar ($..., -2, 0, 2, 4, ...$).

⚠️ Dikkat: İşlem önceliği kurallarına mutlaka uyun! Önce parantez içindeki işlemler, sonra üslü sayılar, sonra çarpma veya bölme (soldan sağa), en son toplama veya çıkarma (soldan sağa) yapılır. (Örnek: $2 + 3 \times (5 - 1) = 2 + 3 \times 4 = 2 + 12 = 14$)

📊 Oran Orantı Problemleri

Oran ve orantı, iki veya daha fazla büyüklüğün birbirine göre ilişkisini ifade eder. Günlük hayatta sıkça karşımıza çıkar.

• Oran: İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. Genellikle `$\frac{a}{b}$` veya `$a:b$` şeklinde gösterilir. (Örnek: Bir sınıftaki kızların sayısının erkeklerin sayısına oranı $2:3$ ise, her $2$ kıza karşılık $3$ erkek vardır.)
• Orantı: İki veya daha fazla oranın eşitliğidir. `$\frac{a}{b} = \frac{c}{d}$` şeklinde gösterilir.
• Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyor veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa bu çokluklar doğru orantılıdır. (Örnek: Ne kadar çok çalışırsan, o kadar çok başarı elde edersin.)
• Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa bu çokluklar ters orantılıdır. (Örnek: Bir işi yapan işçi sayısı arttıkça, işin bitme süresi azalır.)

💡 İpucu: Doğru orantılı çokluklarda çapraz çarpımlar eşittir (`$\frac{a}{b} = \frac{c}{d} \Rightarrow a \times d = b \times c$`). Ters orantılı çokluklarda ise düz çarpımlar eşittir (`$a \times b = c \times d$`).

✖️ Basit Denklem Çözme

Denklem, içinde bilinmeyen (genellikle $x, y, z$ gibi harflerle gösterilir) bulunan ve bir eşitlik ifade eden matematiksel bir ifadedir. Denklem çözmek, bilinmeyenin değerini bulmaktır.

• Temel Prensip: Eşitliğin her iki tarafına da aynı işlemi uygulamak (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) eşitliği bozmaz. Amacımız, bilinmeyeni bir tarafta yalnız bırakmaktır.
• Adımlar:
  • Bilinmeyenleri (genellikle $x$'li terimleri) eşitliğin bir tarafına, bilinenleri (sabit sayıları) diğer tarafına toplayın.
  • Eşitliğin bir tarafından diğer tarafına geçen terimlerin işareti değişir (artıdan eksiye, eksiden artıya).
  • Bilinmeyenin önündeki katsayıyı yok etmek için eşitliğin her iki tarafını bu katsayıya bölün.
• Örnek: `$2x + 5 = 15$` denklemini çözelim.
  • Önce sabit sayıyı karşıya atalım: `$2x = 15 - 5$`
  • İşlemi yapalım: `$2x = 10$`
  • Şimdi $x$'i yalnız bırakmak için her iki tarafı $2$'ye bölelim: `$\frac{2x}{2} = \frac{10}{2}$`
  • Sonuç: `$x = 5$`

⚠️ Dikkat: Denklem çözerken işaret değişikliklerine çok dikkat edin. Özellikle eksi işaretli terimleri karşıya atarken hata yapmamaya özen gösterin.