Sevgili öğrenciler, şiirde kullanılan ses ve anlam sanatları, şiire müzikalite ve derinlik katan önemli unsurlardır. Bu soruda, şiirdeki ses benzerliklerinden birini tanımlıyoruz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Redif: Redif, dize sonlarında, görevleri ve anlamları aynı olan eklerin veya kelimelerin tekrar etmesidir. Yani sadece ses benzerliği değil, aynı zamanda anlam ve görev birliği de vardır. Örneğin, "geldi- gitti" kelimelerindeki "-di" ekleri aynı görevde kullanılmışsa rediftir. Bu tanım, sorudaki "ses benzerliği" tanımından daha geniştir ve farklıdır.
- B) Uyak (Kafiye): Uyak (Kafiye), şiirde dize sonlarında bulunan farklı anlam ve görevdeki kelimelerin son hecelerindeki seslerin benzerliğidir. Bu benzerlik, tek bir sesten başlayıp birden fazla sese kadar uzanabilir. Örneğin, "gül" ve "bülbül" kelimelerindeki "-ül" sesleri uyak oluşturur. Soruda bahsedilen "dize sonlarında tekrar eden ses benzerliği" tanımına tam olarak uyan kavram budur.
- C) Nakarat: Nakarat, bir şiirde veya şarkıda belirli aralıklarla tekrarlanan dize veya dizeler grubudur. Bu, tek tek seslerin benzerliğinden ziyade, bir bölümün tamamen tekrar etmesidir. Şiirin geneline yayılmış bir tekrar biçimidir, dize sonundaki ses benzerliği değildir.
- D) Asonans: Asonans, bir dize veya cümle içinde aynı ünlü harflerin tekrar etmesiyle oluşan ses uyumudur. Örneğin, "ağaçlar ayakta, yapraklar sarı" cümlesindeki 'a' seslerinin tekrarı asonanstır. Bu, dize sonlarında değil, dizenin içinde veya yakın kelimelerde görülen bir durumdur ve sadece ünlü seslerle ilgilidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, şiirde dize sonlarında tekrar eden ses benzerliğine Uyak (Kafiye) denir. Bu, şiire ahenk ve ritim katan temel unsurlardan biridir.
Cevap B seçeneğidir.
